Müasir təhsil sistemi yalnız akademik nəticələrlə deyil, həm də şagirdlərin psixoloji vəziyyəti ilə bağlı müzakirə olunur. Məktəblərdə artan stress, imtahan təzyiqi və valideyn gözləntiləri uşaqların emosional durumuna necə təsir edir?
Bu mövzuda psixoloq Jalə xanımla söhbətləşdik.
– Məktəblərdə şagirdlərin psixoloji vəziyyəti sizi narahat edirmi?
– Bəli, bu məsələ kifayət qədər narahatedicidir. Son illərdə uşaqlarda stress, narahatlıq və emosional gərginlik halları daha çox müşahidə olunur. Bu da həm təhsil yükü, həm də sosial gözləntilərlə bağlıdır.
– Təhsil sistemi uşaqlarda stress və qorxu yaradırmı?
– Mövcud sistem müəyyən dərəcədə bunu yaradır. Xüsusilə nəticəyönümlü yanaşma uşaqlarda səhv etmək qorxusunu artırır. Uşaq öyrənməkdən çox, səhv etməməyə fokuslanır ki, bu da sağlam inkişaf üçün uyğun deyil.
– Qiymət və imtahan sistemi uşağın özünə inamına necə təsir edir?
– Əgər qiymətləndirmə düzgün aparılmırsa, bu, uşağın özünə inamına ciddi zərbə vura bilər. Aşağı qiymət alan uşaq özünü uğursuz hesab etməyə başlayır. Halbuki qiymət onun potensialını tam əks etdirmir.
– Valideyn təzyiqi uşağın psixologiyasında hansı izləri buraxır?
– Valideyn təzyiqi uşaqlarda qorxu, özgüvən problemi və bəzən də ünsiyyət çətinlikləri yaradır. Uşaq daim gözləntiləri qarşılamağa çalışdıqda öz istəklərini və maraqlarını ikinci plana keçirir.
– Məktəblərdə psixoloq dəstəyi kifayət edirmi?
– Təəssüf ki, bir çox hallarda kifayət etmir. Psixoloqların sayı və fəaliyyət imkanları məhduddur. Halbuki məktəblərdə psixoloji dəstək daha sistemli və davamlı şəkildə təşkil olunmalıdır
Sonda psixoloq Jalə xanımın sözlərinə görə, uşaqların sağlam inkişafı üçün yalnız akademik deyil, psixoloji mühit də diqqət mərkəzində olmalıdır. Ekspert hesab edir ki, balanslı yanaşma olmadan uğurlu və xoşbəxt nəsil formalaşdırmaq çətin olacaq.