Səhv edərək öyrənməyin ən effektiv yol olduğu düşüncəsi cəmiyyətdə kifayət qədər geniş yayılmışdır. Bu fikirdə müəyyən qədər doğruluq payı vardır. Önəmli məsələ odur ki, psixoloji baxımdan bu yanaşmanı müxtəlif hadisələr, situasiyalar daxilində qiymətləndirmək vacibdir.
Bu sözləri “Tehsil365” ə açıqlamasında , psixoloq Mirsadiq Muxtarov bildirib.
“İnsanın öyrənmə prossesi tək bir mexanizm üzərində qurulmur. Bu proses koqnitiv, emosional və sosial faktorların qarşılıqlı təsiri ilə formalaşır. Səhv etmək bu prosesin yalnız bir hissəsidir və öyrənmənin tək yolu hesab edilə bilməz. Səhvlərin öyrənmədə rolu xüsusilə təcrübəyə əsaslanan yanaşmalarda daha aydın görünür. İnsan səhv etdiyi zaman beyin gözlənilən nəticə ilə real nəticə arasındakı fərqi qeydə alır və bu fərq yeni öyrənməyə təkan verə bilir. Bu proses davranışın düzəldilməsinə və gələcəkdə daha uyğun qərarların verilməsinə kömək edir. Yəni səhv, düzgün analiz olunduqda inkişaf üçün mühüm vasitəyə çevrilir.”
“Bununla belə, hər səhv avtomatik olaraq öyrənmə ilə nəticələnmir. Əgər insan etdiyi səhvin səbəbini anlamırsa, onu təhlil etmirsə və ya eyni davranışı təkrar edirsə, bu zaman səhv inkişaf deyil, təkrarlanan bir vərdişə çevrilə bilər. Bu isə öyrənməni zəiflədir və bəzən ümumiyyətlə dayandıra bilir. Digər tərəfdən, insanlar yalnız öz səhvlərindən deyil, başqalarının təcrübəsindən də öyrənirlər. Psixologiyada biz bunu məşhur psixoloq Albert Banduranın “Sosial öyrənmə nəzəriyyəsi”-də də görə bilərik. Müşahidə, düzgün nümunələrin izlənməsi, təlim və təcrübə mübadiləsi öyrənmə prosesində ən azı səhvlər qədər vacib rol oynayır. Xüsusilə insan həyatı üçün risk daşıyan sahələrdə yalnız səhv edərək öyrənilmə yanaşması təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.”
“Qeyd edilənlərdən əlavə, səhvlərə münasibət də burada mühüm rol oynayır. Əgər səhv uğursuzluq və ya cəza kimi qəbul olunursa, bu, insanda qorxu yarada və rasional qərarların qəbul edilməsinə mane ola bilər. Əksinə, səhvin inkişafın təbii hissəsi kimi qəbul edildiyi mühitlərdə insanlar daha açıq, çevik və öyrənməyə hazır olurlar.”