Son illərdə valideynlər arasında uşaqlara erkən yaşdan oxu, yazı və riyaziyyat öyrətmək tendensiyası artıb. Bir çox ailə bunu uşağın gələcək uğuru üçün vacib hesab edir. Lakin mütəxəssislər bu məsələyə daha ehtiyatlı yanaşmağın vacibliyini vurğulayırlar.
Mövzu ilə bağlı məktəbəqədər təhsil üzrə ekspert Gülnar Məlikova “Tehsil365"ə açıqlama verib.
Ekspert bildirib ki, “Uşaqlara erkən yaşda müəyyən biliklərin verilməsi özü-özlüyündə zərərli deyil. Əsas məsələ bu prosesin necə və hansı formada həyata keçirilməsidir.”
Onun sözlərinə görə, problem daha çox yanaşma ilə bağlıdır: “Əgər ‘dərs’ anlayışı uşağa məcburiyyət, təzyiq və uzunmüddətli oturaq fəaliyyət kimi təqdim olunursa, bu, onun həm psixoloji, həm də fiziki inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.”
Ekspert qeyd edib ki, məktəbəqədər dövrdə əsas fəaliyyət oyun olmalıdır: “Uşaq bu yaşda dünyanı oyun vasitəsilə tanıyır. Oyun onun düşünmə, ünsiyyət və yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirir. Bu mərhələdə klassik dərs formatı üstünlük təşkil etdikdə təbii inkişaf prosesi zəifləyə bilər.”
O həmçinin vurğulayıb ki, erkən akademik təzyiq uzunmüddətli nəticələr doğura bilər: “Bəzi uşaqlarda öyrənməyə qarşı maraq azalır, yorğunluq və hətta müqavimət formalaşır. Uşaq dərsi maraqlı fəaliyyət kimi deyil, məcburiyyət kimi qəbul edir.”
Ekspert əlavə edib ki, valideyn gözləntiləri bu prosesdə əsas rol oynayır: “Valideynlər uşaqlarının digərlərindən geri qalmasını istəmir və bu səbəbdən erkən nəticə görmək istəyirlər. Bu isə bəzən uşağın real ehtiyaclarını kölgədə qoyur.”
Bununla yanaşı, o balanslı yanaşmanın mümkün olduğunu da qeyd edib: “Əgər akademik biliklər oyun, interaktiv fəaliyyət və gündəlik həyat situasiyaları vasitəsilə, təzyiqsiz şəkildə öyrədilirsə, bu, həm faydalı, həm də effektiv ola bilər.”
Sonda ekspert bildirib ki, “Əsas məqsəd uşağa erkən yaşda ‘dərs öyrətmək’ deyil, onda öyrənməyə maraq yaratmaqdır. Maraq varsa, bilik sonradan daha asan mənimsənilir.”