Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsmanın) müstəqil monitorinq mexanizmi fəaliyyəti çərçivəsində ictimai yerlərdə, eləcə də təhsil müəssisələrinin ətrafında aparılmış monitorinqlər nəticəsində energetik içkilərdən yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin istifadəsinin sistemli xarakter aldığı, bu içkilərin satışı prosesində yaş məhdudiyyətinə nəzarətin kifayət qədər olmadığı, xüsusilə vendinq aparatları, avtomatlaşdırılmış satış terminalları və pərakəndə satış obyektlərində yaşa nəzarət mexanizmlərinin faktiki olaraq tətbiq olunmadığı müşahidə olunub.
“Tehsil365“ xəbər verir ki, Ombudsmanın açıqlamasına görə, energetik içkilərin satışı prosesində yaş məhdudiyyətinə nəzarətin artırılmasına ehtiyac var.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının mövqeyinə əsasən energetik içkilər uşaqlar üçün xüsusi risk daşıyan məhsullar hesab olunur və onların istifadəsinin məhdudlaşdırılması dövlətlərin səhiyyə sahəsində həyata keçirdiyi siyasətin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil etməlidir.
Bu baxımdan Ombusdman tərəfindən aşağıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədəuyğun hesab edilir:
1. Energetik içkilərin yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə satılmasına görə nəzərdə tutulmuş inzibati cərimələrin məbləğinin artırılması və onların preventiv təsir gücünün gücləndirilməsi;
2. Vendinq aparatlarında energetik içkilərinin satışına yaş identifikasiyası mexanizmlərinin tətbiqi və ya bu məhsulların həmin aparatlarda satışının məhdudlaşdırılması;
3. Uşaqların həyat və sağlamlığına mümkün təhlükənin qarşısının alınması məqsədilə energetik içkilərin satışına nəzarətin gücləndirilməsi;
4. Energetik içkilərin reklamına dair məhdudiyyətlərin gücləndirilməsi və sağlamlıq risklərinə dair xəbərdarlıqların məcburi norma kimi təsbit edilməsi;
5. Qanunvericilikdə təsbit olunmuş nəzarət mexanizmlərinin fəaliyyətinin təkmilləşdirlməsi və gücləndirilməsi və ya daha effektiv yeni nəzarət mexanizmlərinin yaradılması;
6. Qeyd olunan hüquq pozuntularına yol verən şəxslərin sistemli şəkildə məsuliyyətə cəlb edilməsi;
7. Problemin aktuallığını nəzərə alaraq ictimai maarifləndirmə tədbirlərinin gücləndirilməsi.