Təhsil 365 - Logo Mobile

İnsan davranışına mühitin təsiri

12022.04.2026 - 13:25
İnsan davranışına mühitin təsiri

İnsan davranışı həm bioloji, həm də sosial amillərin təsiri ilə formalaşır. Bu amillər arasında mühit xüsusi yer tutur. Mühit dedikdə insanın yaşadığı ailə, məktəb, dost çevrəsi, cəmiyyət və ümumilikdə sosial şərait nəzərdə tutulur. İnsan doğulduğu andan etibarən bu mühitlə qarşılıqlı əlaqədə olur və zamanla onun düşüncə tərzi, davranışları və dəyərləri formalaşır. Buna görə də mühitin insan davranışına təsiri psixologiyada və sosial elmlərdə geniş şəkildə araşdırılan mövzulardan biridir.

“Tehsil365” in araşdırmasına görə , ilk növbədə ailə mühitinin təsirini qeyd etmək lazımdır. Ailə insanın ilk sosial mühitidir və uşaqlıq dövründə formalaşan davranış modelləri əsasən buradan qaynaqlanır. Sevgi, diqqət və düzgün tərbiyə alan uşaq daha özünəinamlı və sosial cəhətdən uyğun davranışlar nümayiş etdirir. Əksinə, sərt və ya laqeyd ailə mühiti uşaqlarda aqressiya, özünəqapanma və inamsızlıq kimi davranışlara səbəb ola bilər.

İkinci mühüm amil məktəb və təhsil mühitidir. Məktəbdə müəllimlərin yanaşması, sinif yoldaşlarının münasibəti və ümumi təhsil atmosferi şagirdlərin davranışını formalaşdırır. Müsbət məktəb mühiti uşaqlarda məsuliyyət hissini artırır, əməkdaşlıq bacarıqlarını inkişaf etdirir. Mənfi mühit isə motivasiyanın azalmasına və davranış problemlərinə gətirib çıxara bilər.

Bundan əlavə, dost çevrəsi və sosial mühit də insan davranışına güclü təsir göstərir. Yeniyetməlik dövründə insanlar xüsusilə dostlarının davranışlarını nümunə götürürlər. Bu səbəbdən müsbət yönümlü sosial çevrə insanın inkişafına kömək etdiyi halda, mənfi təsirli çevrə yanlış vərdişlərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Cəmiyyət və mədəni mühit də davranışların formalaşmasında mühüm rol oynayır. Cəmiyyətin qəbul etdiyi norma və dəyərlər insanın davranış çərçivəsini müəyyən edir. İnsanlar çox vaxt yaşadıqları cəmiyyətin qaydalarına uyğun davranmağa çalışırlar.

Ümumilikdə, mühit insan davranışını istiqamətləndirən əsas amillərdən biridir və onun təsiri insanın həyatının bütün mərhələlərində özünü göstərir.

Zəhra Əliyeva

Xəbər Lenti

OBA XATİRƏLƏRİ - Anamın və Xalamın xatirələrindən09.06.2026 - 11:00
BSU-da Ənvər Abbasovun 75 illiyinə həsr olunan konfrans keçirilib - FOTOLAR05.06.2026 - 11:55
Xəzər Universitetində HASVET Baytarlıq Təbabəti Fakültəsinin yeni tədris binası və klinikasının açılışı keçiriləcək02.06.2026 - 09:00
Bakı Slavyan Universiteti Çin universiteti ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıb - FOTOLAR01.06.2026 - 13:10
Psixi sağlamlıq problemlərinin qlobal yükü tarixdə ən yüksək səviyyəyə çatıb31.05.2026 - 05:40
Yaqub Mahmudovun 35 il əvvəlki yazısı - Avropamərkəzçilik kəskin tənqid edilir30.05.2026 - 15:00
Müstəqilliyin qorunması: siyasi iradə və milli həmrəylik28.05.2026 - 08:01
Gənclər Fondu gənclər təşkilatları və gənclər üçün inkişaf, innovasiya və sosial təşəbbüslər üzrə qrant müsabiqəsi elan edir22.05.2026 - 14:00
Rafael Hacıbəyli: "Azad edilmiş ərazilərdə icmalar üçün ağıllı və dayanıqlı şəhərlər qurulur" 21.05.2026 - 16:50
Musiqi dünyasına səyahət - FOTO19.05.2026 - 14:20
BSU Lənkəranda Xarici Dil Müəllimlərinin III Regional Forumunu keçirib - FOTOLAR18.05.2026 - 10:30
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı Türkiyə teatrları ilə əməkdaşlığa başlayıb14.05.2026 - 19:54
Qərbi Azərbaycan İcmasında kitab təqdimatı14.05.2026 - 19:45
ADAU-da Bitkilərin Adaptasiya Otağı fəaliyyətə başlayıb14.05.2026 - 19:36
Azərbaycanın əməyin mühafizəsi sahəsindəki təcrübəsi beynəlxalq konfransda təqdim olunub14.05.2026 - 19:28
“İmkanlar hər kəs üçün” layihəsi başa çatıb14.05.2026 - 19:24
Şuşada “Xarıbülbül” IX Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilir14.05.2026 - 19:16
Gülüstan müqaviləsi haqqında film hazırlanıb14.05.2026 - 19:08
Azərbaycanda tələbə vəfat edib14.05.2026 - 19:04
Müasir uşaqlar əvvəlki nəsildən hansı cəhətlərinə görə fərqlənir? – Məktəbəqədər ekspert açıqladı14.05.2026 - 19:02
Dördüncü Bakı Müasir Musiqi Günləri Festivalında yerli və xarici ifaçılar bir araya gələcək14.05.2026 - 18:54
“Xalçalarda memarlıq” sərgisi WUF13-ə həsr olunacaq14.05.2026 - 18:44
“Redaktor” adlı televiziya layihəsinə başlanılır14.05.2026 - 18:36
Azərbaycanın incəsənət nümunələri İstanbulda beynəlxalq sərgidə nümayiş olunur14.05.2026 - 18:27
Azərbaycan BMT-Turizmin Avropa üzrə Regional Komissiyasının 72-ci iclasında təmsil olunub14.05.2026 - 18:16
İstanbulda Azərbaycan xalça sənətinə həsr edilən sərgi açılıb14.05.2026 - 18:08
Hansı meyvənin şirəsi mədə xərçənginin qarşısını alır?14.05.2026 - 17:55
“Aldanmış Canavar” Kukla Teatrının səhnəsində14.05.2026 - 17:54
Çexiyada kilsədən Müqəddəs Zdislavanın 800 illik kəllə sümüyü oğurlanıb14.05.2026 - 17:45
Azərbaycanda peşə təhsili sisteminin potensialının gücləndirilməsinə dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib14.05.2026 - 17:44
UNEC-in dosenti “Sigma Xi” cəmiyyətinin tamhüquqlu üzvü seçilib14.05.2026 - 17:36
SOCAR nümayəndələrinin iştirakı ilə Lənkəranda Dövlət Universitetində seminar keçirilib14.05.2026 - 17:35
Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 17:28
BDU-da “Professor Nəsir İmanquliyev dərsləri”: Əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə ilə görüş14.05.2026 - 17:25
Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyi: Dil məsələləri - beynəlxalq elmi konfrans14.05.2026 - 17:16
Fizika və Kimya institutları arasında hərtərəfli əməkdaşlığı nəzərdə tutan memorandum imzalanıb14.05.2026 - 17:15
Cənubi Xəzər hövzəsində neft yataqları ilə bağlı araşdırma aparılıb14.05.2026 - 17:06
Musiqi məktəblərində işləyən müəllimlərin diqqətinə!14.05.2026 - 17:05
SOCAR və “Uzbekneftegaz” rəhbərləri BANM tələbələri ilə görüşüblər14.05.2026 - 17:00
Ağdaş şəhəri üzrə təhsil sektoruna yeni müdir təyin edilib14.05.2026 - 16:55
Kenquru Beynəlxalq Riyaziyyat Müsabiqəsinin final mərhələsi keçiriləcək14.05.2026 - 16:45
Tibb eksperti Adil Qeybulla: “Hantavirusla bağlı narahatlıq əsassız deyil”14.05.2026 - 16:45
Bu ildən rezidenturaya qəbul imtahanının II mərhələsi elektron olacaq14.05.2026 - 16:35
Psixoloq Nabat Mirzəyeva: “Yeni virus xəbərləri insanlarda qorxu və təşvişi artırır”14.05.2026 - 16:35
İmposter sindromu və uğur paradoksu-Məqalə14.05.2026 - 16:30
AZCON Mühəndislik və Texnologiya Məktəbi təsis edilib 14.05.2026 - 16:25
Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 16:15
Qarabağ Universiteti elmi jurnal hazırlayıb14.05.2026 - 16:05