"Son dövrlərdə İnzibati Xətalar Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklər, xüsusilə məktəblərdə şagirdlərə qarşı fiziki və psixoloji təsirə görə müəllimlərin cərimələnməsi məsələsi təhsil ictimaiyyətində ciddi narahatlıq doğurur. Hesab edilir ki, bu yanaşma problemin mahiyyətinə yox, onun zahiri tərəfinə yönəlib."
Bu fikirləri "Tehsil365" ə açıqlamasında təhsil eksperti Əli Ələkbərov deyib. O bildirib ki, "Şagirdə qarşı zorakılığın yolverilməz olduğu danılmazdır və belə halların qarşısı mütləq alınmalıdır. Lakin məsələni yalnız müəllimin 200 AZN cərimələnməsi ilə həll etmək nə effektiv, nə də ədalətli yanaşmadır. Bu, müəllimin nüfuzuna zərbə vurmaqla yanaşı, məktəbdaxili intizamın zəifləməsinə də şərait yarada bilər. Nəticədə müəllim özünü müdafiəsiz hiss edəcək, bu isə tədris prosesinə və ümumi mühitə mənfi təsir göstərəcək".
Ekspert qeyd edib ki, məktəb yalnız bilik verən məkan deyil, eyni zamanda sosial davranışların formalaşdığı bir mühitdir: "Amma bu prosesin təməli ailədə qoyulur. Son zamanlar məktəblərdə və məktəbdənkənar mühitdə baş verən ağır hadisələr – şagirdlərin aqressiv davranışları, zorakılıq halları və hətta cinayət xarakterli əməllər – göstərir ki, problem daha dərindir və onun bütün məsuliyyətini məktəbin üzərinə qoymaq doğru deyil. Bu, birbaşa valideyn məsuliyyətinin zəifləməsi ilə bağlıdır".
Onun sözlərinə görə, belə hallarda şagirdləri qanunvericiliyə uyğun olaraq ciddi hüquqi məsuliyyət gözləyir: "Əgər törədilən əməl cinayət tərkibli olarsa, məsələn qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma, xuliqanlıq və ya qəsdən adam öldürməyə cəhd kimi hallar baş verərsə, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinə əsasən həmin şəxslər azadlıqdan məhrumetmə ilə üzləşə bilər. Azyaşlılar üçün isə xüsusi tərbiyə müəssisələrinə yerləşdirilmə, şərti cəzalar və ya digər məhdudlaşdırıcı tədbirlər tətbiq olunur. Qeyd etmək vacibdir ki, 14 yaşından yuxarı şəxslər bir sıra ağır cinayətlərə görə birbaşa cinayət məsuliyyəti daşıyır və bu, məsələnin nə qədər ciddi olduğunu göstərir".
Əli Ələkbərov vurğulayıb ki, mövcud vəziyyətdə daha sağlam və davamlı nəticə əldə etmək üçün yanaşma dəyişməlidir: "Məktəb və valideyn münasibətləri formal xarakter daşımamalı, real məsuliyyət bölgüsü qurulmalıdır. Valideyn övladının davranışına görə yalnız mənəvi deyil, zəruri hallarda hüquqi məsuliyyət də daşımalıdır ki, bu sahədə nəzarət güclənsin. Eyni zamanda məktəblərdə psixoloji xidmətlər formal deyil, real işlək mexanizmə çevrilməlidir; risk qrupuna daxil olan uşaqlarla vaxtında işləmək bir çox ağır nəticələrin qarşısını ala bilər. Müəllimlərin isə həm hüquqi, həm də psixoloji baxımdan qorunması vacibdir, çünki nüfuzu zəif olan müəllim sağlam təhsil mühiti yarada bilməz".
Ekspert hesab edir ki, müəllimlərə tətbiq olunan cərimə mexanizmi daha effektiv vasitələrlə əvəz oluna bilər: "Müəllimlərin 200 AZN cərimələnməsi əvəzinə daha məqsədyönlü və tərbiyəvi təsiri olan mexanizmlər tətbiq oluna bilər. Məsələn, ilk növbədə xəbərdarlıq və rəsmi töhmət sistemi qurula, təkrar hallarda müəllimin məcburi etik və psixoloji hazırlıq proqramlarına cəlb olunması təmin edilə bilər. Daha ciddi və sistemli pozuntular zamanı isə müəllimin fəaliyyətinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması və ya attestasiyadan kənar qiymətləndirilməsi kimi tədbirlər daha effektiv nəticə verə bilər. Bu cür yanaşma həm məsuliyyət yaradır, həm də cəzanı inkişaf və düzəliş mexanizmi ilə əlaqələndirir".
Sonda o əlavə edib ki, "təhsil sistemində intizamı qorumaq üçün birtərəfli və cəriməyə əsaslanan yanaşma yetərli deyil. Daha balanslı model qurulmalıdır; bu modeldə müəllim qorunmalı, valideyn prosesə aktiv cəlb olunmalı, şagird isə məsuliyyətli fərd kimi formalaşdırılmalıdır. Yalnız bu halda məktəbdə sağlam mühit və real intizam təmin oluna bilər".