Təhsil 365 - Logo Mobile

Genetika ömür uzunluğuna necə təsir edir? - ARAŞDIRMA

8424.04.2026 - 17:50
Genetika ömür uzunluğuna necə təsir edir? - ARAŞDIRMA

Alimlər müəyyən ediblər ki, irsiyyət insanın ömür uzunluğuna əvvəl düşünüləndən daha güclü təsir göstərə bilər.

Tehsil365” xəbər verir ki, Veytsman İnstitutu alimlərinin apardığı yeni araşdırmaya görə, genetika insan ömrünün uzunluğunda daha mühüm rol oynayır. Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, irsi faktorlar insanlar arasındakı uzunömürlülük fərqlərinin təxminən yarısını izah edə bilər.

Müəlliflər bildirirlər ki, uzun illər elmdə belə bir fikir üstünlük təşkil edirdi: insan ömrünün uzunluğu əsasən həyat tərzi, ətraf mühit və təsadüfi amillərlə müəyyən olunur, genlərin rolu isə ikinci planda qalır.

Lakin yeni nəticələr göstərir ki, DNT-nin qocalma proseslərinə təsiri indiyədək ciddi şəkildə qiymətləndirilməyib.

Araşdırma çərçivəsində alimlər İsveç və Danimarkadan olan əkizlərə dair geniş məlumat bazalarını təhlil ediblər.

Araşdırmaya ayrı-ayrı mühitlərdə böyüyən bacı-qardaşların məlumatları da daxil edilib. Bu yanaşma irsiyyət və ətraf mühitin təsirlərini daha dəqiq ayırmağa imkan verib.

Bundan əlavə, mütəxəssislər riyazi modelləşdirmədən istifadə edərək virtual əkizlər sistemi yaradıblar. Bu metod vasitəsilə bədbəxt hadisələr, infeksiyalar və digər, birbaşa qocalma ilə bağlı olmayan ölüm səbəblərinin təsiri aradan qaldırılıb.

Bu düzəlişlərdən sonra məlum olub ki, genetik faktor ömür uzunluğuna əvvəlki araşdırmaların göstərdiyindən daha güclü təsir edir.

Alimlər izah edirlər ki, əvvəlki elmi modellər bioloji qocalmanı xarici amillərdən tam şəkildə ayırmağa imkan vermirdi. Bu səbəbdən genlərin təsiri olduğundan daha zəif görünürdü.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, əldə olunan nəticələr qocalma və uzunömürlülüyün öyrənilməsinə yanaşmanı ciddi şəkildə dəyişə bilər. Genetik mexanizmlərin daha dərindən anlaşılması ömür uzunluğu ilə bağlı konkret genlərin müəyyənləşdirilməsinə, həmçinin sağlam və aktiv həyatın uzadılmasına yönəlmiş yeni tibbi metodların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Fatimə Cəfərzadə

Xəbər Lenti

OBA XATİRƏLƏRİ - Anamın və Xalamın xatirələrindən09.06.2026 - 11:00
BSU-da Ənvər Abbasovun 75 illiyinə həsr olunan konfrans keçirilib - FOTOLAR05.06.2026 - 11:55
Xəzər Universitetində HASVET Baytarlıq Təbabəti Fakültəsinin yeni tədris binası və klinikasının açılışı keçiriləcək02.06.2026 - 09:00
Bakı Slavyan Universiteti Çin universiteti ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayıb - FOTOLAR01.06.2026 - 13:10
Psixi sağlamlıq problemlərinin qlobal yükü tarixdə ən yüksək səviyyəyə çatıb31.05.2026 - 05:40
Yaqub Mahmudovun 35 il əvvəlki yazısı - Avropamərkəzçilik kəskin tənqid edilir30.05.2026 - 15:00
Müstəqilliyin qorunması: siyasi iradə və milli həmrəylik28.05.2026 - 08:01
Gənclər Fondu gənclər təşkilatları və gənclər üçün inkişaf, innovasiya və sosial təşəbbüslər üzrə qrant müsabiqəsi elan edir22.05.2026 - 14:00
Rafael Hacıbəyli: "Azad edilmiş ərazilərdə icmalar üçün ağıllı və dayanıqlı şəhərlər qurulur" 21.05.2026 - 16:50
Musiqi dünyasına səyahət - FOTO19.05.2026 - 14:20
BSU Lənkəranda Xarici Dil Müəllimlərinin III Regional Forumunu keçirib - FOTOLAR18.05.2026 - 10:30
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı Türkiyə teatrları ilə əməkdaşlığa başlayıb14.05.2026 - 19:54
Qərbi Azərbaycan İcmasında kitab təqdimatı14.05.2026 - 19:45
ADAU-da Bitkilərin Adaptasiya Otağı fəaliyyətə başlayıb14.05.2026 - 19:36
Azərbaycanın əməyin mühafizəsi sahəsindəki təcrübəsi beynəlxalq konfransda təqdim olunub14.05.2026 - 19:28
“İmkanlar hər kəs üçün” layihəsi başa çatıb14.05.2026 - 19:24
Şuşada “Xarıbülbül” IX Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilir14.05.2026 - 19:16
Gülüstan müqaviləsi haqqında film hazırlanıb14.05.2026 - 19:08
Azərbaycanda tələbə vəfat edib14.05.2026 - 19:04
Müasir uşaqlar əvvəlki nəsildən hansı cəhətlərinə görə fərqlənir? – Məktəbəqədər ekspert açıqladı14.05.2026 - 19:02
Dördüncü Bakı Müasir Musiqi Günləri Festivalında yerli və xarici ifaçılar bir araya gələcək14.05.2026 - 18:54
“Xalçalarda memarlıq” sərgisi WUF13-ə həsr olunacaq14.05.2026 - 18:44
“Redaktor” adlı televiziya layihəsinə başlanılır14.05.2026 - 18:36
Azərbaycanın incəsənət nümunələri İstanbulda beynəlxalq sərgidə nümayiş olunur14.05.2026 - 18:27
Azərbaycan BMT-Turizmin Avropa üzrə Regional Komissiyasının 72-ci iclasında təmsil olunub14.05.2026 - 18:16
İstanbulda Azərbaycan xalça sənətinə həsr edilən sərgi açılıb14.05.2026 - 18:08
Hansı meyvənin şirəsi mədə xərçənginin qarşısını alır?14.05.2026 - 17:55
“Aldanmış Canavar” Kukla Teatrının səhnəsində14.05.2026 - 17:54
Çexiyada kilsədən Müqəddəs Zdislavanın 800 illik kəllə sümüyü oğurlanıb14.05.2026 - 17:45
Azərbaycanda peşə təhsili sisteminin potensialının gücləndirilməsinə dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib14.05.2026 - 17:44
UNEC-in dosenti “Sigma Xi” cəmiyyətinin tamhüquqlu üzvü seçilib14.05.2026 - 17:36
SOCAR nümayəndələrinin iştirakı ilə Lənkəranda Dövlət Universitetində seminar keçirilib14.05.2026 - 17:35
Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 17:28
BDU-da “Professor Nəsir İmanquliyev dərsləri”: Əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə ilə görüş14.05.2026 - 17:25
Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyi: Dil məsələləri - beynəlxalq elmi konfrans14.05.2026 - 17:16
Fizika və Kimya institutları arasında hərtərəfli əməkdaşlığı nəzərdə tutan memorandum imzalanıb14.05.2026 - 17:15
Cənubi Xəzər hövzəsində neft yataqları ilə bağlı araşdırma aparılıb14.05.2026 - 17:06
Musiqi məktəblərində işləyən müəllimlərin diqqətinə!14.05.2026 - 17:05
SOCAR və “Uzbekneftegaz” rəhbərləri BANM tələbələri ilə görüşüblər14.05.2026 - 17:00
Ağdaş şəhəri üzrə təhsil sektoruna yeni müdir təyin edilib14.05.2026 - 16:55
Kenquru Beynəlxalq Riyaziyyat Müsabiqəsinin final mərhələsi keçiriləcək14.05.2026 - 16:45
Tibb eksperti Adil Qeybulla: “Hantavirusla bağlı narahatlıq əsassız deyil”14.05.2026 - 16:45
Bu ildən rezidenturaya qəbul imtahanının II mərhələsi elektron olacaq14.05.2026 - 16:35
Psixoloq Nabat Mirzəyeva: “Yeni virus xəbərləri insanlarda qorxu və təşvişi artırır”14.05.2026 - 16:35
İmposter sindromu və uğur paradoksu-Məqalə14.05.2026 - 16:30
AZCON Mühəndislik və Texnologiya Məktəbi təsis edilib 14.05.2026 - 16:25
Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 16:15
Qarabağ Universiteti elmi jurnal hazırlayıb14.05.2026 - 16:05