Müasir alma sortları əcdadları ilə genlərin daimi mübadiləsi yolu ilə inkişaf etməyə davam edir və seleksiyanın "hazır" məhsulu deyil.
"Tehsil365" xəbər verir ki, bu, becərilən və vəhşi alma ağaclarının genetik məlumatlarını təhlil edən Əbu-Dabidəki Nyu-York Universitetinin alimlərinin gəldiyi nəticədir.
Tədqiqatın nəticələri Current Biology jurnalında dərc olunub.
Tədqiqat zamanı müasir almaların DNT-sində Avropa, Orta Asiya və Qafqazdan olan vəhşi ağaclarla təkrar çarpazlaşma izlərinin olduğu aşkar edilib. Proses əsrlər boyu becərilən alma ağacları müxtəlif bölgələrə yayıldıqca və yerli növlərlə gen mübadiləsi apardıqca baş verib.
Əksər növlərin ən yaxın əcdadları Orta Asiyanın "Malus sieversi" və Qafqazın "Malus orientalis" alma ağacları olaraq qalır. Daha sonra onların genetikasına Avropa vəhşi alma ağacı "Malus sylvestris" elementləri əlavə edilib.
Alimlər qeyd edirlər ki, bu genetik mübadilə (gen axını) ağaclar arasında tozcuqların ötürülməsi yolu ilə əmələ gəlib. Nəticədə, bitkilərin yeni şəraitə uyğunlaşmasını yaxşılaşdıra biləcək qarışıq gen dəsti meydana gəlib.
Təhlil həmçinin alma növləri arasında fərqləri də aşkar edib. Desert növləri insanlar tərəfindən daha güclü şəkildə "seçilir" - onlar dad, görünüş və saxlama üçün vacib olan xüsusiyyətləri ifadə edirlər.
Təəccüblüdür ki, becərilən almalarda vəhşi almalara nisbətən daha az zərərli mutasiyalar aşkar edilib. Bu, yetişdiricilərin nəsillər boyu ən canlı ağacları seçməsi və həmçinin zərərli mutasiyaları durulaşdıran vəhşi təbiətdən genlərin axını ilə izah edilə bilər.
Tədqiqatçılar vəhşi alma meşələrinin vacib bir genetik resurs olaraq qaldığını vurğulayırlar. Onlar iqlim dəyişikliyinə, yeni xəstəliklərə və zərərvericilərə uyğunlaşmaq üçün lazım olan xüsusiyyətləri ehtiva edə bilər. Lakin Malus sieversii kimi əsas növlər artıq yaşayış mühitinin itirilməsi ilə üzləşir.
Vurğulanıb ki, bağçılığın gələcəyi əsasən alma ağacının vəhşi qohumlarının qorunmasından asılıdır. Onlar dəyişən iqlim şəraitində sortları yaxşılaşdıra biləcək yeni xüsusiyyətlər mənbəyi təmin edə bilərlər.