Təhsil 365 - Logo Mobile

Alimlər beyin inkişafı və dağınıq sklerozla bağlı yeni kəşf ediblər

7402.05.2026 - 07:38
Alimlər beyin inkişafı və dağınıq sklerozla bağlı yeni kəşf ediblər

Beyindəki qlükoza səviyyəsi sinir siqnallarının sürətli ötürülməsini təmin edən mielin qatının (sinir liflərinin qoruyucu örtüyü) formalaşmasına birbaşa təsir göstərir.

“Tehsil365” xəbər verir ki, bu barədə "Nature Neuroscience" jurnalı ABŞ alimlərinin apardığı tədqiqatlara istinadən məlumat yayıb.

Tədqiqatda qeyd olunur ki, mielin qatı oliqodendrositlər adlanan xüsusi hüceyrələr tərəfindən formalaşdırılır. Bu proses hələ ana bətnində başlayır və yetkinlik dövrünədək davam edir. Alimlər müəyyən ediblər ki, beynin müxtəlif nahiyələrindəki qlükoza konsentrasiyası yalnız enerji mənbəyi deyil, həm də hüceyrələrin fəaliyyətini tənzimləyən bir siqnal rolunu oynayır.

Qlükoza səviyyəsi yüksək olan ərazilərdə "sələf hüceyrələr" sürətlə bölünərək saylarını artırır. Şəkərin səviyyəsi azaldıqda isə həmin hüceyrələr yetişməyə başlayaraq mielin istehsal edən oliqodendrositlərə çevrilir. Bu mexanizmdə əsas rolu ATF-sitrat-liaza fermenti oynayır. Bu ferment hüceyrələrə qlükozanın parçalanma məhsullarından istifadə edərək bölünməni təmin edən genləri aktivləşdirməyə kömək edir. Alimlər siçanlar üzərində apardıqları təcrübədə bu fermenti deaktiv etdikdə, hüceyrə artımının zəiflədiyini və mielin səviyyəsinin müvəqqəti azaldığını müşahidə ediblər.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu kəşf beynin erkən inkişaf mərhələlərini anlamaq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Gələcəkdə əldə olunan nəticələr dağınıq skleroz kimi nevroloji xəstəliklərin müalicəsində, eləcə də mielin qatının qorunması və bərpası üçün yeni üsulların hazırlanmasında istifadə oluna bilər.

Zeynəb Quluyeva

Xəbər Lenti

İncəsənət Muzeyində “İlmələrdə yaşayan tariximiz” sərgisi açılıb02.05.2026 - 12:25
Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialı vakansiya elan edib02.05.2026 - 12:00
"TikTok"da tələbələr üçün yeni funksiya02.05.2026 - 09:57
BMU-da biznes və sahibkarlıq sahəsində karyera mövzusunda panel-müzakirə02.05.2026 - 09:40
BDU-da tələbələr üçün psixoloji təlim02.05.2026 - 09:25
ADU-da süni intellektə həsr olunmuş seminar keçirilib02.05.2026 - 09:08
Atırau Neft və Qaz Universitetinin rektorunun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti BDU-da02.05.2026 - 08:55
AzMİU və ADA Universiteti arasında strateji əməkdaşlıq: Dizayn sahəsində yeni mərhələ başlayır02.05.2026 - 08:40
Xəzərdə zəlzələ baş verib 02.05.2026 - 08:25
Məşhur general professor oldu02.05.2026 - 08:10
Hər gün süd içmək xərçəng riskini 17% azaldır02.05.2026 - 07:52
Bu günə olan hava proqnozu 02.05.2026 - 07:18
Həmkarlar ittifaqı: Ofsted yoxlamaları məktəb direktorlarını “gərginlik həddinə” çatdırır02.05.2026 - 07:00
Sent-Endryus universitetində ənənəvi tədbir qalmaqalla gündəmə gəlib02.05.2026 - 06:36
Sussex Universiteti ətrafındakı qalmaqal ali təhsil sistemində narahatlıq yaradıb02.05.2026 - 06:18
Oksfordda 185 milyon funtluq yeni humanitar elmlər mərkəzi müzakirələr yaradıb02.05.2026 - 06:00
Xalq rəssamı Tokay Məmmədovun anım günüdür02.05.2026 - 05:42
Xalq artisti Nazim Rzayevin anım günüdür02.05.2026 - 05:18
Maarifçi Hənifə Məlikova-Abayevanın anım günüdür02.05.2026 - 05:06
Diplomat Hafiz Paşayevin doğum günüdür02.05.2026 - 04:54
Dövlət xadimi Yunis Rzayevin doğum günüdür02.05.2026 - 04:36
Əməkdar artist Ətayə Əliyevanın doğum günüdür02.05.2026 - 04:18
Azərbaycanın əməkdar artisti Məmməd Sadıqovun anım günüdür02.05.2026 - 04:00
AzMİU-da VII Karyera Sərgisi: kadr seçimi və əməkdaşlıq modeli01.05.2026 - 19:54
Məktəblilər RFO-dan gümüş və bürünc medal qazanıblar01.05.2026 - 19:46
DİM-də işə qəbul imtahanı keçirilib01.05.2026 - 19:38
Kollec tələbələri BMU ilə tanış olublar01.05.2026 - 19:32
Nazir Qaxda vətəndaşları qəbul edəcək01.05.2026 - 19:25
Dövlət qulluqçuları üçün təlimlər keçirilib01.05.2026 - 19:16
DİM: 326 nəfər imtahana gəlməyib01.05.2026 - 19:08
“Bakı Marafonu 2026” ilə əlaqədar 30 müntəzəm marşrutun hərəkət sxemi dəyişdiriləcək01.05.2026 - 19:00
“Bentley Baku” Rəşad Mehdiyevin yeni əsərlərini təqdim edib01.05.2026 - 18:55
“Azərbaycançılıq: tarixdən müasirliyə” layihəsinin icrasına başlanılıb01.05.2026 - 18:54
Xankəndi şəhərində intellektual festival01.05.2026 - 18:53
“Azərbaycan xalçaçılığının inciləri” layihəsi milli irslə bağlı yeni tədqiqatlar təqdim edib01.05.2026 - 18:50
Şəhid kəşfiyyatçıya həsr edilən "Zakirin essesi" filmi təqdim olunub01.05.2026 - 18:48
“Euronews” Azərbaycan cazı haqqında reportaj yayımlayıb01.05.2026 - 18:46
Ölkəmizdə vərəmlə mübarizə tədbirləri gücləndirilir – yeni laboratoriya açılıb01.05.2026 - 18:45
Ankarada “Heydər Əliyev və Türk dünyası” mövzusunda müzakirələr aparılacaq01.05.2026 - 18:40
Bakıda II “Opera Günləri” “Koroğlu” ilə açılacaq, “Otello” ilə yekunlaşacaq01.05.2026 - 18:38
Vatikanda Heydər Əliyev Fondu ilə birgə layihələrin təqdimatına həsr olunan tədbir keçirilib01.05.2026 - 18:35
Opera və Balet Teatrı Sumqayıtda qastrol proqramı ilə çıxış edib01.05.2026 - 18:32
ABŞ-də məktəbə bıçaqlı hücum: 5 nəfər yaralandı01.05.2026 - 18:30
TƏBİB-in tabeli tibb müəssisələrinə yeni rəhbər şəxslər təyin olunub01.05.2026 - 18:25
Muraz Məmmədov: Son iki ildə attestasiya olunan müəllimlərin 70 faizdən çoxu uğurlu nəticə göstərib01.05.2026 - 18:24
Sabah 26 dərəcə isti olacaq01.05.2026 - 18:20
Şəhər mühitində mədəni irs və müasir incəsənət dialoqu01.05.2026 - 18:16