Azərbaycan Dillər Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər və Regionşünaslıq fakültəsinin müvafiq kafedraları tərəfindən hibrid formatda “Cənubi Qafqazda sülh quruculuğu” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.
“Tehsil365” xəbər verir ki, dəyirmi masada universitetin tədris işləri üzrə prorektoru, professor, filologiya elmləri doktoru Həmidə Əliyeva, Beynəlxalq Münasibətlər və Regionşünaslıq fakültəsinin dekanı, professor İbrahim Kazımbəyli, fakültənin professor-müəllim heyəti və tələbələr iştirak edib. Moderator Qərb ölkələri üzrə regionşünaslıq kafedrasının müdiri, professor S. Əliyeva olub.
Dəyirmi masa çərçivəsində çıxış edən ekspertlər mövzunun müxtəlif istiqamətləri üzrə elmi əsaslandırılmış yanaşmalar təqdim edib. Buxarest Universitetinin professoru Katalin Kanstantin “Cənubi Qafqaz şəhərlərinin sülh şəraitində inkişafı” mövzusunda məruzə ilə çıxış edərək şəhərsalma, sosial rifah və urbanizasiyanın inkişaf məsələlərini təhlil edib.
Cənubi Qafqaz şəhərlərinin inkişafının sülh şəraitində yalnız iqtisadi və memarlıq dəyişiklikləri ilə deyil, həm də gündəlik həyat, mədəni irs və kollektiv yaddaş vasitəsilə formalaşdığı, sülhün şəhər məkanlarında sabitlik hissi yaratdığı, bərpa layihələri və urban inkişafın isə keçmişlə gələcək arasında körpü rolunu oynadığı xüsusi vurğulanıb. Çıxışda şəhər transformasiyası və sabitliyin görünən dili, paytaxtdan kənarda təcrid olunmuş məkanlar və həssas müxtəliflik, irs, yaddaş və bərpa prosesləri, yaddaş, birgəyaşayış və regional mürəkkəblik, hərəkətlilik və açıqlıq kimi fikirlər öz əksini tapıb. Cənubi Qafqazda şəhərlərin sülh şəraitində inkişafından danışmağın sırf nəzəri məsələ olmadığı, burada həssas məqamların mövcudluğu vurğulanıb. Regionda inkişaf prosesinin qlobal modellərlə yerli xüsusiyyətlər arasında tarazlıq üzərində qurulduğu və bunun xüsusilə kiçik icmaların, eləcə də mədəni müxtəlifliyin qorunmasında özünü göstərdiyi ekspert tərəfindən qeyd edilib.
Professor bildirib ki, Cənubi Qafqazda şəhərlərin sülh şəraitində inkişafından danışmaq davam edən bir prosesdən bəhs etmək deməkdir. Onun sözlərinə görə, sülh hələ tam formalaşmayıb və hər yerdə eyni şəkildə yaşanmır. Lakin o, artıq dəyişikliklərdə, bərpa proseslərində və gündəlik həyatda özünü göstərməkdədir.
Tədbirdə yerli tədqiqatçıların məruzələri də xüsusi maraq doğurub. ADU-nun Qafqazşünaslıq və Azərbaycan tarixi kafedrasının müdiri, dosent Xatirə Hacıyeva “Postmünaqişə dövrü və sülh çağırışları” mövzusunda çıxışında postmünaqişə mərhələsində qarşıya çıxan siyasi və sosial problemləri sistemli şəkildə təhlil edib, sülh quruculuğu proseslərinin institusional və humanitar aspektlərini şərh edib. O, qeyd edib ki, 30 il ərzində dağıdılmış, tikililərin hissələri belə qarət edilmiş şəhər və kəndlərin bərpa olunması Azərbaycan dövləti qarşısında ilk növbədə sülhün bərqərar edilməsini şərtləndirir. Azərbaycanda Şəhərsalma və Memarlıq İli çərçivəsində keçirilən bütün tədbirlərin əsas şərtinin sülhün təmin olunması olduğu vurğulanıb.
Fəlsəfə və ictimai elmlər kafedrasının müəllimi, iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Leyla Hacıyeva “Cənubi Qafqazda sülhün iqtisadi əsasları” mövzusunda məruzəsində iqtisadi inteqrasiya, regional əməkdaşlıq və resursların səmərəli bölüşdürülməsi kontekstində sülhün iqtisadi fundamentini nəzəri baxımdan əsaslandırıb. O, qeyd edib ki, iqtisadi əlaqələrin inkişafının və regional layihələrin uğurla həyata keçirilməsinin əsas şərti regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Onun fikrincə, sabit siyasi mühit olmadan iqtisadi əməkdaşlığın tam potensialını reallaşdırmaq mümkün deyil. Bu baxımdan sülh yalnız siyasi məqsəd deyil, eyni zamanda regionun iqtisadi inkişafını şərtləndirən fundamental amildir.
Qafqazşünaslıq kafedrasının magistrantı Sünbül Qarayevə “Azərbaycan–Gürcüstan əlaqələri: regional əməkdaşlıq və ikitərəfli münasibətlər” mövzusunda çıxış edərək iki ölkə arasında mövcud siyasi, iqtisadi və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini müqayisəli təhlil müstəvisində təqdim edib.
Nəticə etibarilə, dəyirmi masa çərçivəsində aparılan müzakirələr Cənubi Qafqaz regionunda davamlı sülhün təmin olunması, regional əməkdaşlıq mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsi və mövcud problemlərin elmi əsaslarla həlli istiqamətində mühüm nəzəri və praktiki əhəmiyyət kəsb edib.
