Yeniyetməlik dövrü insan həyatının həm fiziki, həm emosional, həm də sosial baxımdan ən həssas mərhələlərindən biridir. Bu dövrdə şəxsiyyət formalaşır, özünü tanıma prosesi başlayır və gənc həm daxili, həm də xarici dəyişikliklərlə qarşılaşır. Buna görə də yeniyetmələrdə müəyyən psixoloji çətinliklərin müşahidə olunması kifayət qədər yayğındır
Bu sözləri “Tehsil365” ə açıqlamasında , psixoloq Mətanət Əliyeva bildirib.
“Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri narahatlıq və təşviş (anksiyete) hallaridir. Yeniyetmələr gələcəklə bağlı qeyri-müəyyənlik, imtahan stressi, sosial münasibətlər və özünü qəbul etmə ilə bağlı gərginlik yaşaya bilirlər. Bununla yanaşı, depressiv əlamətlər də geniş müşahidə olunur. Uzunmüddətli kefsizlik, motivasiya azalması, özünə qapanma, dəyərsizlik hissi və emosional boşluq bu dövrdə diqqət çəkən əlamətlərdəndir. Özünəinam problemləri və bədən görünüşü ilə bağlı narahatlıqlar da yeniyetməlikdə çox yayılmışdır. Sosial media və ideal obrazlarla davamlı müqayisə gənclərdə yetərsizlik hissini artırır. Bu isə həm emosional vəziyyətə, həm də sosial münasibətlərə təsir göstərə bilir.Digər tərəfdən, aqressiv davranışlar, emosional impulsivlik və ailə ilə konfliktlər də bu yaş dövründə tez-tez rast gəlinir. Yeniyetmə öz müstəqilliyini formalaşdırmağa çalışdığı üçün bəzən sərhədlərə qarşı reaksiya verir və emosiyalarını idarə etməkdə çətinlik yaşayır.Müasir dövrdə daha çox rast gəlinən problemlərdən biri də ekran və sosial media asılılığıdır. Uzun müddət telefon, planşet və digər ekran qarşısında vaxt keçirmək yeniyetmələrin həm psixoloji, həm də sosial inkişafına təsir göstərə bilir. Bu vəziyyət diqqət problemləri, yuxu pozuntuları, emosional gərginlik, sosial təcrid və real ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsi ilə nəticələnə bilər. Eyni zamanda sosial mediada ideal həyat görüntüləri ilə davamlı qarşılaşmaq yeniyetmələrdə özünü müqayisə etmə, özgüvən azalması və emosional tükənmə hissini gücləndirə bilir.Son illərdə tükənmişlik hissi, motivasiya azalması və diqqət dağınıqlığı da yeniyetmələr arasında daha çox müşahidə olunur. Bəzi hallarda isə özünəzərər davranışları və ciddi emosional risklər ortaya çıxa bilir ki, bu zaman mütəxəssis dəstəyi vacib olur.Qeyd etmək vacibdir ki, yeniyetməlik dövründə müəyyən emosional dəyişikliklər normal inkişaf prosesinin bir hissəsidir. Lakin bu çətinliklər uzunmüddətli olduqda, gündəlik funksionallığa təsir etdikdə və yeniyetmənin həyat keyfiyyətini azaltdıqda psixoloji dəstəyə ehtiyac yaranır. Bu dövrdə ən vacib məsələlərdən biri yeniyetməni mühakimə etmədən dinləmək, ona emosional təhlükəsizlik hissi vermək və “səni anlayıram” mesajını ötürməkdir. Dəstəkləyici ailə mühiti, sağlam ünsiyyət və balanslı texnologiya istifadəsi yeniyetmənin psixoloji rifahında çox böyük rol oynayır.”