Təhsil 365 - Logo Mobile

Havanın çirklənməsi insan bədənini gizlicə dəyişirmiş

9611.05.2026 - 16:00
Havanın çirklənməsi insan bədənini gizlicə dəyişirmiş

Havanın çirklənməsi qidalanma və fiziki aktivlik səviyyəsi dəyişməz qalsa belə, piyin toplanmasına və əzələ kütləsinin itirilməsinə səbəb ola bilər.

“Tehsil365“ xəbər verir ki, bu barədə Balear Adaları Sağlamlıq Araşdırmaları İnstitutunun tədqiqatçılarının nəticələri "Diabetes Care" jurnalında dərc olunub.

Alimlər İspaniyada yaşayan, artıq çəki və metabolik sindromdan - yüksək qan şəkəri, hipertoniya və xolesterin mübadiləsinin pozulmasının birləşməsindən əziyyət çəkən 55-75 yaş arası 1454 nəfərin məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılar çirklənmə səviyyəsinin yüksək olduğu Barselona da daxil olmaqla, beş fərqli şəhərdə yaşayırdılar.

Tədqiqatçılar havanı çirkləndirən üç əsas amilin - PM2.5 incə dispersiyalı hissəciklərin, azot dioksidinin və əsasən dizel mühərriklərinin fəaliyyəti nəticəsində yaranan hisin təsirini qiymətləndiriblər.

Əksər oxşar tədqiqatlardan fərqli olaraq, yeni araşdırmada alimlər yalnız çəki ölçməklə kifayətlənməyiblər. İştirakçılara üç dəfə - araşdırmanın əvvəlində, bir il sonra və üç il sonra - DXA densitometriyası tətbiq olunub. Bu üsul piy və əzələ toxumasının miqdarını ayrı-ayrılıqda qiymətləndirməyə, həmçinin piyin bədəndə hansı nahiyələrdə toplandığını dəqiq müəyyən etməyə imkan verir.

Məlum olub ki, daha çirkli havası olan ərazilərdə yaşayan insanlarda zaman keçdikcə bədəndəki piy faizi artır, əzələ kütləsi isə azalır. Xüsusilə, hislə bağlı güclü əlaqə müşahidə olunub. Belə ki, üç il ərzində ən çirkli bölgələrin sakinləri təxminən bir kiloqram əzələ toxuması itiriblər.

Bundan əlavə, tədqiqat ilk dəfə olaraq havanın çirklənməsi ilə daxili orqanları əhatə edən qarın boşluğundakı dərin piyin - visseral piyin toplanması arasında əlaqəni ortaya qoyub. Bu növ piy xüsusilə təhlükəli hesab olunur. Çünki o, xroniki iltihab, diabet və ürək-damar xəstəlikləri riski ilə əlaqələndirilir.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, xırda çirkləndirici hissəciklər qan dövranına daxil olaraq sistemli iltihab yarada bilər. Bu isə maddələr mübadiləsinə və bədəndə piyin paylanmasına təsir göstərir.

Bununla belə, müəlliflər vurğulayırlar ki, bu araşdırma yalnız əlaqəni aşkar edib və hələlik birbaşa səbəb-nəticə münasibətini tam sübut etmir.

Mehriban İbadova

Xəbər Lenti

Vyanada Ümummilli Lider Heydər Əliyevin xatirəsi yad edilib11.05.2026 - 18:16
Müəllimlərin sertifikasiyasında hansı yeniliklər edilməlidir?11.05.2026 - 18:15
Müəllimləri sertifikasiyadan keçirən şura hansı işləri görür?11.05.2026 - 18:10
İzmirdə Heydər Əliyev liseyində Ulu Öndərin xatirəsi anılıb11.05.2026 - 18:08
Seçim edərkən diqqətli olun! - Universitetlər üzrə ən rəqabətli İXTİSASLAR11.05.2026 - 18:05
Parisdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 103 illiyinə həsr olunmuş konsert keçirilib11.05.2026 - 17:56
Bugünkü Azərbaycan Heydər Əliyev siyasi irsinin ləyaqət rəmzidir11.05.2026 - 17:55
Cənubi Koreya ordusunda insanları robotlar əvəzləyəcək? - Nazirlikdən qərar11.05.2026 - 17:55
Salyanda Heydər Əliyevin anadan olmasının 103 illiyi qeyd olundu11.05.2026 - 17:50
WUF13-də Startap Pavilyonu təqdim olunacaq11.05.2026 - 17:46
BMU tələbələri müsabiqə-festivalının yekun konsertində11.05.2026 - 17:45
Ulu Öndərin əziz xatirəsi Heydər Əliyev zirvəsində anılıb11.05.2026 - 17:45
DƏHŞƏTLİ HADİSƏ! Ata məktəb qiymətlərinə görə 9 yaşlı qızını mişarla qətlə yetirdi11.05.2026 - 17:40
Ötən həftə ərzində 12-si azyaşlı olmaqla 32 nəfər xilas edilib11.05.2026 - 17:38
Yeni tədris ilindən məktəbli formaları dəyişir? - AÇIQLAMA11.05.2026 - 17:35
Astmanın gizli simptomları üzə çıxdı11.05.2026 - 17:30
2 yaşlı uşaq 4-cü mərtəbədən yıxılıb öldü11.05.2026 - 17:26
"iPhone"nunuz təhlükədədir - Hansı parametrlər cihazı məhv edir?11.05.2026 - 17:25
Toxunanda incitsə də, bir çox xəstəliyin dərmanıdır11.05.2026 - 17:25
Azərbaycanda məktəblərin 90 %-i təmir olunub - Nazir11.05.2026 - 17:20
Qazi Universitetinin tələbələrinə Heydər Əliyevin dövlətçilik irsi barədə danışılıb11.05.2026 - 17:16
Qaraciyər sağlamlığı üçün ƏSAS QİDALAR11.05.2026 - 17:15
B12 çatışmazlığı üçün ideal 5 QİDA11.05.2026 - 17:15
Qulaq çöpündən istifadə edənlərə xəbərdarlıq11.05.2026 - 17:10
Azərbaycan Avropa Həftəsində təmsil olunub11.05.2026 - 17:06
Dünyanın ən sağlam ədviyyatı seçildi - Zəncəfil deyil11.05.2026 - 17:05
Yaraları necə sağaltmaq olar?11.05.2026 - 17:05
Kinematoqrafçılar İttifaqının sədri postuna namizədlər bilinib11.05.2026 - 17:00
Sağlam Həyat Rutini Nədir?11.05.2026 - 17:00
Bunu için, xərçəngdən qorunun11.05.2026 - 16:55
Bakıda məktəbdə beşinci sinif şagirdi qızı bıçaqladı11.05.2026 - 16:55
Yollarda görünüş 1000 metrədək məhdudlaşacaq11.05.2026 - 16:50
Azərbaycanda dövlət qurumlarına verilən yeni domenlərin sayı 27 % artıb11.05.2026 - 16:45
Bu bitkini sadəcə üfləməyin həm də dəmləyib için – Çox xəstəliklərə dərmandır11.05.2026 - 16:45
Azərbaycanda bloklanan zərərli keçidlərin sayı 70 %-ə yaxın azalıb11.05.2026 - 16:35
İnternetdə ən çox yayılmış şifrə - Hakerlər tərəfindən bir saniyədə sındırıla bilər11.05.2026 - 16:35
Çin "Tyançjou-10" yük kosmik gəmisini orbital stansiyaya buraxıb11.05.2026 - 16:25
Azərbaycanın dövlət qurumlarına kiberhücumlar apreldə 16 % artıb11.05.2026 - 16:15
Təhlükəsizlik boşluqları aşkarlanmış dövlət informasiya resurslarının sayı apreldə kəskin azalıb11.05.2026 - 16:05
Antarktida ilə bağlı qorxunc proqnoz11.05.2026 - 15:50
Fiziklər heyrətamiz nəticəyə gəlirlər: Həyat "dəqiq hesablanma" sayəsində mövcuddur11.05.2026 - 15:40
Venerada "sağ qalan" metal hissələr alimləri təəccübləndirdi11.05.2026 - 15:30
Bakıda məktəbdə beşinci sinif şagirdi qızı bıçaqladı 11.05.2026 - 15:20
Ümummilli Liderin 103-cü ildönümünə və UFAZ-ın 10 illiyinə həsr olunmuş marafon keçirilib11.05.2026 - 15:10
Bu il bölgələrdə 100-dən artıq modul tipli məktəb tikiləcək11.05.2026 - 15:00
Həkim peşəsinin ən çətin tərəfləri hansılardır? - Aydın Əliyev11.05.2026 - 14:00
Aİ vətəndaşlar üçün vahid əmanət və investisiya hesabı təklif edir11.05.2026 - 13:50