"Psixoloji sağlamlığımızı qorumaq üçün bəzən həyatımıza yeni nəsə əlavə etməyə deyil, bizə yük olan artıq hekayələri və yaşanmışlıqları azaltmağa ehtiyacımız var."
Bu fikirləri Psixoloq Nabat Mirzəyeva “ Tehsil 365” ə mövzu ilə bağlı verdiyi açıqlamada bildirib.
Müasir insanın ən geniş yayılmış psixoloji problemi stress, xroniki yorğunluq və bunların yaratdığı emosional tükənmişlikdir. Hal-hazırda insanlar aşırı dərəcədə müqayisə aparırlar; öz həyatlarını sosial şəbəkələrdə gördükləri digər insanların "mükəmməl" görünən həyatları ilə müqayisə edirlər. Bununla yanaşı, daha çox mükəmməlliyə yönəlir, mükəmməl görünmək üçün çox çaba göstərir və bu təzyiqdən yorulurlar. Hər şeyə çatmaq istəyi, daimi olaraq beyində bir çox düşüncələrlə qalmaq xroniki stressə və tükənmişliyə gətirib çıxarır. Bu vəziyyət isə bizdə sadəcə fiziki deyil; emosional, ruhsal və beyinsəl bir yorğunluq yaradır.
Əvvəlki zamanlarda insanlar fiziki olaraq yorğunluq yaşayırdılarsa, hal-hazırda insanın zehni və emosiyaları yorulur, çünki beyin dincələ bilmir. Özümüzlə baş-başa qaldığımız anda dərhal sosial şəbəkələri açır, oradakı qısa videolarla beynimizi başqalarının həyatı ilə doldururuq. Gördüyümüz həyatlarla özümüzünkünü müqayisə etdikcə, onların əldə etdiklərini və bizimdə nələrisə əldə etmədiyimizi düşündükcə emosional tükənmişliyi artırırıq. Beyin fasiləsiz informasiya axını, sosial şəbəkələr, iş təzyiqi və gələcəklə bağlı qeyri-müəyyən qayğılardan istirahət edə bilmir. Bunun nəticəsində isə yuxu problemləri, əsəbilik, diqqət dağınıqlığı, anksiyete, gərginlik və stress yaranır. Unutmaq olmaz ki, zehni yorğunluq fiziki yorğunluğu da tetikləyir. Beynimiz yorulursa, bədənimiz də mütləq yorulur.
Bu vəziyyətlə mübarizə aparmaq üçün üç qızıl qaydaya diqqət yetirmək lazımdır. Birincisi, beynimizə mütləq istirahət verməliyik. Beyin də əzələ kimidir; fasiləsiz işlədikdə yorulur və tükənir. Gün ərzində telefondan, sosial şəbəkələrdən müəyyən saatlarda uzaq qalmalı, qısa fasilələr verməli, yürüşə çıxmalı və keyfiyyətli yuxu rejiminə əməl etməliyik. İkincisi, özümüzü başqaları ilə deyil, yalnız öz keçmişimizlə müqayisə etməliyik. Sosial şəbəkələrdə gördüklərimiz reallığın bəlkə də yalnız 1%-dir. Daimi müqayisə özümüzə olan inamı azaldır. Bunun əvəzinə öz hədəflərimizə yönəlməli və xəyallarımıza doğru kiçik addımlarla irəliləməliyik. Üçüncüsü isə duyğularımızı susdurmamalı, onları idarə etməyi öyrənməliyik. Stressi, qorxunu, kədəri yox edə bilmərik, amma onları görməzdən gəlmək əvəzinə etibar etdiyimiz insanlarla bölüşə, gündəlik yaza və ya idman edə bilərik. Lazım gəldikdə isə mütəxəssisə (psixoloqa) müraciət edərək daxili dünyamızda baş verən yorğunluqları boşaltmaq və emosional rahatlıq tapmaq olduqca vacibdir.