“Yay tətilində uşaqların və yeniyetmələrin gündəlik rejimi dəyişdiyi üçün ekran qarşısında keçirdikləri vaxt əhəmiyyətli dərəcədə artır. Bu isə həm fiziki, həm də nevroloji sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər”.
Bu fikirləri “Tehsil365”ə açıqlamasında nevroloq Röyanə Quluzadə bildirib.
Həkimin sözlərinə görə, yay tətili uşaqlar üçün istirahət və əyləncə dövrü olsa da, telefon, planşet, kompüter və televizor qarşısında uzun müddət qalmaq müxtəlif nevroloji problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər.
“Xüsusilə inkişaf dövründə olan beyin həddindən artıq ekran istifadəsinə daha həssasdır. Uzun müddət ekrana baxmaq göz yorğunluğu, boyun əzələlərinin gərginliyi və diqqətin uzun müddət eyni nöqtədə cəmlənməsi nəticəsində gərginlik tipli baş ağrılarına səbəb ola bilər”, – deyə o qeyd edib.
Röyanə Quluzadə bildirib ki, ekranlardan yayılan mavi işıq yuxuya da mənfi təsir göstərir:
“Telefon və planşet ekranından yayılan mavi işıq melatonin hormonunun ifrazını azaldır. Nəticədə uşaqlar gec yatır, yuxuya getməkdə çətinlik çəkir və yuxunun keyfiyyəti aşağı düşür.”
Nevroloq əlavə edib ki, sürətlə dəyişən görüntülər və video oyunlar diqqət və yaddaş problemlərinə səbəb ola, uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq isə duruş pozğunluqları, boyun, bel və çiyin ağrılarını artıra bilər.
“Həddindən artıq ekran istifadəsi uşaqlarda aqressivlik, əsəbilik, narahatlıq və ekran asılılığı riskini də artırır. İşığa həssas epilepsiyası olan bəzi uşaqlarda isə sürətli yanıb-sönən görüntülər epileptik tutmaları tətikləyə bilər”, – deyə o vurğulayıb.
Nevroloq valideynlərə uşaqların yaşına uyğun ekran vaxtına məhdudiyyət qoymağı, hər 20–30 dəqiqədən bir fasilə verməyi, yatmazdan ən azı 1–2 saat əvvəl ekran istifadəsini dayandırmağı tövsiyə edib. O, həmçinin açıq havada oyunlara, idmana, kitab oxumağa və yaradıcı fəaliyyətlərə üstünlük verilməsinin vacibliyini qeyd edib.
“Baş ağrısı, yuxu pozğunluğu, diqqət azalması və ya davranış dəyişiklikləri uzun müddət davam edərsə, mütləq uşaq nevroloquna müraciət edilməlidir. Texnologiya uşaqların həyatının ayrılmaz hissəsidir. Lakin yay tətilində ekran qarşısında həddindən artıq vaxt keçirmək onların beyin inkişafına, yuxusuna, diqqətinə və ümumi nevroloji sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər. Balanslı gündəlik rejim, fiziki aktivlik və ekran vaxtının düzgün idarə olunması uşaqların sağlam inkişafı üçün əsas şərtlərdəndir”, – deyə Röyanə Quluzadə əlavə edib.