Təhsil 365 - Logo Mobile

Uğursuzluqdan sonra necə yenidən motivasiya toplaya bilərik? - Mirsadiq Muxtarov

18916.07.2026 - 15:53
Uğursuzluqdan sonra necə yenidən motivasiya toplaya bilərik? - Mirsadiq Muxtarov

“İlk öncə qeyd etmək lazımdır ki, uğursuzluq anlayışı həyatın təbii və qaçınılmaz hissəsidir. Psixologiyada uğursuzluq təkcə nəticə kimi deyil, həm də insanın özünü, bacarıqlarını və imkanlarını yenidən qiymətləndirməsinə şərait yaradan bir təcrübə kimi dəyərləndirilir. Buna görə də uğursuzluqdan sonra yenidən motivasiya toplamaq tamamilə mümkündür. Bunun üçün əsas şərt hadisəyə necə məna verməyimiz və onu necə şərh etməyimizdir.”

"Müşahidələr göstərir ki, insanlar uğursuzluğu şəxsi dəyərsizliyin sübutu kimi deyil, inkişaf prosesinin bir hissəsi kimi qəbul etdikdə psixoloji dayanıqlıqları artır və yenidən fəaliyyətə başlama ehtimalları yüksəlir" bu sözləri Xəzər Universitetinin Psixologiya Departamentinin əməkdaşı, psixoloq Mirsadiq Muxtarov “Tehsil365”ə verdiyi açıqlamada qeyd edib.

“İlk öncə qeyd etmək lazımdır ki, uğursuzluq anlayışı həyatın təbii və qaçınılmaz hissəsidir. Psixologiyada uğursuzluq təkcə nəticə kimi deyil, həm də insanın özünü, bacarıqlarını və imkanlarını yenidən qiymətləndirməsinə şərait yaradan bir təcrübə kimi dəyərləndirilir. Buna görə də uğursuzluqdan sonra yenidən motivasiya toplamaq tamamilə mümkündür. Bunun üçün əsas şərt hadisəyə necə məna verməyimiz və onu necə şərh etməyimizdir. Müşahidələr göstərir ki, insanlar uğursuzluğu şəxsi dəyərsizliyin sübutu kimi deyil, inkişaf prosesinin bir hissəsi kimi qəbul etdikdə psixoloji dayanıqlılıqları artır və yenidən fəaliyyətə başlama ehtimalları yüksəlir. Uğursuzluğu dəyişdirilə bilən amillərlə əlaqələndirib, ondan nəticə çıxarmağa çalışdıqda motivasiyanı bərpa etmək daha asan olur. Motivasiyanın azalması da, uğursuzluqdan sonra normal psixoloji reaksiyadır. Belə vəziyyətdə özünü nəyəsə məcbur etmək əvəzinə, emosiyaları qəbul etmək, müəyyən müddət özünə vaxt vermək və daha sonra real məqsədlərlə yenidən fəaliyyətə başlamaq daha uyğun yanaşmadır. Biz unutmamalıyıq ki, kiçik uğurlar insanın özünə inamını tədricən bərpa edir və daxili motivasiyanı gücləndirə bilir. Önəmli amillərdən biri sosial dəstəkdir. Ailə üzvlərinin, dostların və ya həmkarların dəstəyi insanın uğursuzluğu daha sağlam şəkildə emal etməsinə kömək edir. Eyni zamanda, özünü başqaları ilə müqayisə etmək əvəzinə, fərdi inkişafına fokuslanmaq psixoloji rifah baxımından daha faydalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, motivasiya həm də davranış nəticəsində formalaşan bir prosesdir. İnsan çox vaxt motivasiya olunduğu üçün hərəkət etmir, əksinə, hərəkət etdikcə motivasiyası artır. Buna görə də ilk addımı atmaq, nə qədər kiçik olsa belə, motivasiyanın yenidən formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bir nüansı da unutmaq olmaz ki, əgər uğursuzluq uzun müddət davam edən ümidsizlik, özünə inamın ciddi azalması, gündəlik fəaliyyətə marağın itməsi və ya depressiv əlamətlərlə müşayiət olunursa, bu zaman psixoloq dəstəyi almaq faydalı ola bilər. Vaxtında göstərilən psixoloji dəstək insanın mənfi düşüncə dövrlərini qırmasına və yeni hədəflərə daha sağlam şəkildə yönəlməsinə kömək edir. Dediklərimizi ümumiləşdirsək, uğursuzluq hansısa məqsədə qarşı son deyil, inkişaf yolunda vacib təcrübədir. Əsas məsələ uğursuzluğun insanı müəyyən etməsinə imkan verməmək, ondan nəticə çıxarmaq və əldə olunan təcrübəni gələcək uğurlar üçün resursa çevirməkdir. Psixoloji baxımdan dayanıqlı insanlar elə məhz uğursuzluğu inkişafa aparan mərhələ kimi qiymətləndirə bilən insanlardır.“

Psixoloq vurğulayıb ki, uğursuzluğu dəyişdirilə bilən amillərlə əlaqələndirmək vacibdir: "İnsan uğursuzluğu dəyişdirilə bilən amillərlə əlaqələndirib, ondan nəticə çıxarmağa çalışdıqda motivasiyanı bərpa etmək daha asan olur. Motivasiyanın azalması, əslində, uğursuzluqdan sonrakı normal psixoloji reaksiyadır".

Sonda Mirsadiq Muxtarov əlavə edib ki, əsas məsələ insanın özünü başqaları ilə müqayisə etməsi deyil, fərdi inkişafa, əksi fokuslanmasıdır: "Fərdi inkişafa fokuslanaraq və bundan faydalanaraq qərarlar qəbul etmək, uğursuzluq düşüncəsini geridə qoymağa kömək edir".

Ayşən Cəlilova

Xəbər Lenti

"Zəfər" yay düşərgəsi keçiriləcək16.07.2026 - 18:55
Müdafiə sənayesi naziri AzTU rektoruna təşəkkürnamə təqdim etdi16.07.2026 - 18:15
ADAU tələbələri Yayfest 2026-da uğurla təmsil olunur16.07.2026 - 17:45
MDU ilə Marmara Universiteti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb16.07.2026 - 17:20
Qusarda dini diskurs və media etikası ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb16.07.2026 - 17:04
Beynəlxalq yarışlarda fərqlənən peşə təhsili tələbələri ilə görüş keçirildi16.07.2026 - 16:51
BMU-da yeni ixtisaslaşma: “Maliyyə nəzarəti və audit”16.07.2026 - 16:47
Beynəlxalq fənn olimpiadası qalibləri ilə görüş keçirilib16.07.2026 - 16:43
MİQ üzrə günün REKORD nəticəsi - 18 ilin müəllimi 98.75 bal TOPLADI16.07.2026 - 16:33
Magistratura üzrə qabiliyyət imtahanlarına start verildi16.07.2026 - 16:13
Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyindən tələbələrə yeni xidmət yaradılıb16.07.2026 - 15:47
ATMU-da 2026/2027-ci tədris ili üçün qəbul müsahibələri başlayıb - FOTOLAR16.07.2026 - 15:34
Boş qalan kollec plan yerlərinin SİYAHISI16.07.2026 - 15:23
19 ilin müəllimi MiQ-in imtahanında 95 bal TOPLADI16.07.2026 - 15:03
ATU-nun beynəlxalq uğuru - FOTOLAR16.07.2026 - 13:38
UNEC-in kollecində əlavə təhsil üçün qeydiyyat keçirilib - FOTOLAR16.07.2026 - 13:30
“Müasir metodist” müsabiqəsi çərçivəsində növbəti təlimlərə başlanılıb - FOTOLAR16.07.2026 - 13:17
ADU-da magistr dissertasiyalarının müdafiəsi uğurla keçirilib - FOTOLAR16.07.2026 - 13:11
BDU-da Biotibbi Tədqiqatlar və Texnologiyalar Mərkəzi yaradılacaq16.07.2026 - 13:04
UFAZ tələbələri texnologiya və innovasiya üzrə VISTAR proqramına qəbul olunublar - FOTOLAR16.07.2026 - 12:55
AzTU-da müdafiə sənayesi üçün yeni mühəndislərin hazırlanması istiqamətində işlər davam edir - FOTOLAR16.07.2026 - 12:47
Odlar Yurdu Universitetinin tələbəsi “Cyber Summer School 2026” düşərgəsini uğurla başa vurub - FOTOLAR16.07.2026 - 12:43
631 bal toplayan abituriyent Qarabağ Universitetini seçib16.07.2026 - 12:37
"Dini mövzuların təqdimatında obyektivlik vacibdir" - Gündüz İsmayılov16.07.2026 - 12:32
BMU-da magistratura səviyyəsində “Maliyyə nəzarəti və audit” ixtisaslaşması açılıb16.07.2026 - 12:25
NDU-nun hüquq tələbələrinə “Azərbaycan Vəkili” təqaüdü veriləcək16.07.2026 - 12:20
UNEC məzunu dünyanın nüfuzlu universitetlərindən magistratura qəbulu alıb16.07.2026 - 12:16
Azərbaycanda tanınan xarici elmi dərəcələrin yarıdan çoxu Türkiyənin payına düşüb - FOTO16.07.2026 - 12:13
2026/2027-ci tədris ili üzrə texniki peşə təhsili ixtisasları - FOTOLAR16.07.2026 - 12:09
Şəhid övladları üçün “Zəfər” yay düşərgəsi keçiriləcək16.07.2026 - 12:05
BSU tələbəsi Bolqarıstanda beynəlxalq yay seminarında iştirak edir - FOTOLAR 16.07.2026 - 12:02
Şərqşünaslıq İnstitutu beynəlxalq elmi əlaqələrini genişləndirir16.07.2026 - 10:29
Rayon müəllimi MİQ-də 83 bal topladı, hədəfi Bakıda işləməkdir16.07.2026 - 10:23
Bu ölkə 14 yaşadək uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsini məhdudlaşdırmağa hazırlaşır16.07.2026 - 10:20
“AzerGold”dan vətəndaşları diqqətli olmağa çağırır16.07.2026 - 10:11
Norveç əcnəbi tələbələr üçün təqaüd proqramı elan etdi16.07.2026 - 09:59
7 illik müəllim MİQ-də 87 bal topladı16.07.2026 - 09:52
“Birbank” bütün suallara cavab almağın asan yolunu təqdim edir16.07.2026 - 09:46
Azərbaycan iyunda mobil internet sürəti üzrə 5 pillə irəlilədi16.07.2026 - 09:42
ATU-da Rektoryanı Şuranın növbəti iclası keçirildi16.07.2026 - 09:33
MİQ imtahanında 86 bal: günün ən yüksək göstəricisi16.07.2026 - 09:28
Magistraturaya qəbul: qabiliyyət imtahanlarına start verildi16.07.2026 - 09:22
Türkiyədə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrə yeni xidmət 16.07.2026 - 09:19
37 Fələstinli tələbə Azərbaycanda təhsil alır16.07.2026 - 09:14
Bu məktəblərdə yeni təmayül tədris modeli tətbiq olunacaq16.07.2026 - 09:11
Azərbaycanlı gənclərin xaricdə təhsil almaq üçün seçdiyi ölkələr - SİYAHI16.07.2026 - 09:05
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb16.07.2026 - 08:59