Müasir gəncliyin fərdi inkişafında və karyera pillələrində uğur qazanmasında nitq mədəniyyəti, özünüifadə bacarığı ən çox müzakirə olunan mövzulardandır. Səlis və peşəkar nitq, ictimai çıxışlar zamanı yaranan həyəcanın idarə edilməsi gənclərin gələcəyinə necə təsir edir?
"Özəlliklə son zamanlarda bu mövzu üzərində bir çox fikirlər mövcuddur. Təbii ki, natiq doğulur. İnsanın nitqi anadangəlmə xüsusiyyətlərlə başlasa da peşəkar natiqlik bacarığı məhz daim qazanılan təcrübə ilə formalaşır. Yaxşı natiq olmaq üçün düzgün nəfəs almaq, bədən dili və söz ehtiyatı kimi bacarıqlar məhz mütəmadi şəkildə edilən məşqlər, təcrübələrlə mümkündür. Bunun bariz nümunəsi kimi dünyanın ən məşhur natiqlərindən olan Demosfenin həyat hekayəsini oxumaq kifayət edir"
Bu fikirləri “Tehsil365”ə müsahibəsində Murad Hümbətov bildirib
– Yaxşı natiq doğulur, yoxsa sonradan formalaşır ?
– “Özəlliklə son zamanlarda bu mövzu üzərində bir çox fikirlər mövcuddur. Təbii ki, natiq doğulur. İnsanın nitqi anadangəlmə xüsusiyyətlərlə başlasa da peşəkar natiqlik bacarığı məhz daim qazanılan təcrübə ilə formalaşır. Yaxşı natiq olmaq üçün düzgün nəfəs almaq, bədən dili və söz ehtiyatı kimi bacarıqlar məhz mütəmadi şəkildə edilən məşqlər, təcrübələrlə mümkündür. Bunun bariz nümunəsi kimi dünyanın ən məşhur natiqlərindən olan Demosfenin həyat hekayəsini oxumaq kifayət edir.”
– Gənclərin natiqlik bacarığını inkişaf etdirməsi üçün hər gün edə biləcəyi ən faydalı məşq hansıdır ?
– “Təbii ki, nitqimizi inkişaf etdirəcək bir çox məşq var. Bu məşqlər dil və dodaq tənbəlliyimizi aradan qaldıra, bədən dilimizi inkişaf etdirə, səs tonumuzu istədiyimiz səviyyəyə gətirə bilər. Hər gün edə və vərdiş halına gətirə biləcəyiniz məşq kimi mən səsli şəkildə, doğru sürətlə kitab oxumağı tövsiyə edərəm. Beləcə həm dünya görüşümüz formalaşa, söz ehtiyyatımız zənginləşə, həm də nitqimiz kifayət qədər axıcı ola bilər.”
– Yaxşı natiq olmaq gələcək karyeraya hansı üstünlükləri qazandırır ?
–“ Sizlərin peşəkar natiq olmaq fikriniz olmasa belə səriştəli nitq və düzgün ünsiyyət bacarıqları həyatınızın hər bir dönəmində, özəlliklə də iş müsahibələrində, layihə təqdimatlarında və fəaliyyət göstərdiyiniz komandalarda sizi fərqli qılan özəllik olcaq.”
– İctimai çıxış etməkdən qorxan tələbələrə ilk tövsiyəniz nə olardı ?
– “Xüsusən tələbəykən gənclər səhnəyə, efirə çıxmaqdan ehtiyyat edirlər. Düşünürlər ki, hələ o səviyyədə deyillər. 1-ci kursdan səhnədə aparıcılıq edən biri kimi tövsiyəm bu olar ki, əlinizə düşən ilk fürsətdə səhnəyə çıxın və o qorxu, həyəcan, stress üzərində qələbə çalaraq bütün auditoriyaya nəyə qadir olduğunuzu göstərin. Çünki başlamaq üçün mükəmməl olmaq məcburiyyətində deyilik, amma mükəmməl olmaq üçün bir yerdən başlamaq məcburiyyətindəyik.”
– Universitet tələbələri natiqlik bacarığını inkişaf etdirmək üçün hansı fəaliyyətlərdə iştirak etməlidirlər və bu bacarıq gələcək iş müsahibələrində onlara necə kömək edir ?
– “İcazənizlə bu suala da öz həyatımdan nümunə gətirərək cavab vermək istəyirəm. Mən aşağı kurslardan etibarən bir sıra könüllü və təcrübə proqramlarında iştirak etmişəm. Bu proqramlar mənim insanlarla ünsiyyət, komanda ilə işləmək kimi xüsusi bacarıqlarımı inkişaf etdirməyimə təkan verib. Əlavə olaraq, artıq CV zənginləşdikcə, təcrübə artdıqca inşa etdiyimiz özgüvən bizlərin iş müsahibələrində özümüzü daha rahat şəkildə ifadə etmeyimizdə bilvasitə rol oynayır.”
Murad Hümbətov qeyd edib ki, gənclərin hər gün edə və vərdiş halına gətirə biləcəyi məşqlər nitqin inkişafında böyük rol oynayır:
“Təbii ki, nitqimizi inkişaf etdirəcək bir çox məşq var. Bu məşqlər dil və dodaq tənbəlliyimizi aradan qaldıra, bədən dilimizi inkişaf etdirə, səs tonumuzu istədiyimiz səviyyəyə gətirə bilər. Hər gün edə və vərdiş halına gətirə biləcəyiniz məşq kimi mən səsli şəkildə, doğru sürətlə kitab oxumağı tövsiyə edərəm. Beləcə həm dünya görüşümüz formalaşa, söz ehtiyyatımız zənginləşə, həm də nitqimiz kifayət qədər axıcı ola bilər”
Sonda Murad Hümbətovun sözlərinə görə, gənclərin sağlam inkişafı üçün yalnız akademik biliklər deyil, nitq mədəniyyəti və özünüifadə mühiti də diqqət mərkəzində olmalıdır. Ekspert hesab edir ki, təcrübə proqramları və könüllülük fəaliyyətləri olmadan gələcək iş müsahibələrində fərqlənmək və özgüvənli nəsil formalaşdırmaq çətin olacaq.