“Gənclər texnologiyanı idarə etməlidir, texnologiya gəncləri yoх”.
Bu fikirləri psixoloq Nabat Mirzəyeva “Tehsil365”ə verdiyi açıqlamasında bildirib.
Nabat Mirzəyeva bildirib ki, sosial şəbəkələrin gənclərin psixologiyasına təsiri. İlk olaraq qeyd etmək istərdim ki, sosial şəbəkələrin gənclərin psixologiyasına nə zərərlidir, nə də faydalıdır. Sözsüz ki, burada gəncin psixologiyasına təsiri baxımından sosial şəbəkənin istifadə müddətindən çox asılıdır. Məqsədindən və məzmunundan çox asılıdır. Çünki gənclər istifadə müddətinə, yanaşma tərzinə görə və nə üçün istifadə edirlər, ona nəzərən götürmək lazımdır. Çünki faydalı və zərərli dediyimiz mövqe tam burdan başlayır.
”Əgər ki müsbət tərəfdən baxsaq, gənclərə sosial şəbəkələr çox məlumatları öyrədir. Məsələn, sosial şəbəkələr yeni biliklər əldə etmək, xarici dil öyrənmək, elm və bilikləri daha da dərinləşdirmək üçün sosial şəbəkədə verilən məzmunlara, məlumatlara sahiblənmək, yaradıcılıqlarını nümayiş etdirmək, əl qabiliyyətlərini, öz bacarıqlarını nümayiş etdirmək, peşəkar əlaqələr qurmaq, dünyagörüşlərini genişləndirmək, gedəcəkləri yeri sosial şəbəkədən hansı ki daha maraqlı, daha dəyərli bir yer seçmək üçün istifadə etmək. Sözsüz ki, bu çoxdur. Yəni ki, sosial şəbəkənin faydalı tərəflərinin istifadə olunması üçün öz baxış bucaqlarını və özlərini inkişaf etdirmək üçün istifadə olunan mövqeylə baxıldığı zaman müsbət tərəfləri var.
Ancaq həddindən artıq və nəzarətsiz istifadə psixoloji problemlərə səbəb ola bilər. Və ən böyük problemlərindən biri burada müqayisə olunmasıdır. Mən hər zaman vurğulayıram: əgər ki biz sosial şəbəkədə gördüyümüz həyat tərzi ilə öz həyatımızı müqayisə etdiyimiz zaman bu bizim üçün artıq psixoloji problemlərə gətirib çıxara bilər. Gənclər sosial şəbəkələrdə başqalarının həyatının yalnız ən uğurlu və xoşbəxt, pozitivə köklənən anlarını görürlər. Nəticədə öz həyatlarını həmin “ideal həyatlarla” müqayisə edirlər istər-istəməz artıq burada düşünürlər ki, hər kəs məndən uğurludur, onlarda alınır, ancaq məndə alınmır düşüncələrinə qapılırlar. Bu isə özünə inama, özgüvənə azalmasına, narazılıq hissinin artmasına və bəzən isə özünəqapanmalara, təşvişə, depresiyaya və sıxılmalara, stresə, gərginliyin əlamətlərinin artmasına gətirib çıxarda bilər”.
Onun sözlərinə görə, digər problemlərdən biri isə bu da əslində mənfi tərəfidir ki, like və izləyici asılılığının olmasıdır. Burada beyin üçün hər kiçik bəyənmə bir mükafat kimi qəbul edilir və dopamin ifraz olunur. Bir müddətdən sonra əgər ki like və izləyici sayı azalarsa, bu artıq həmin gəncə mənfi təsir göstərməyə başlayır. Yəni ki, paylaşım etməkdən çox aldığı reaksiyaya bağlanır və öz dəyərini bəyənmə sayı ilə ölçməyə başlayır.
“Valideynlər isə uşaqlarına qadağalar qoymaq yerinə əvəzində rəqəmsal savadlığı öyrətməyə çalışmalıdırlar. Yəni ki, faydalarını və zərərlərini aşılamalıyıq. Sosial şəbəkədə gördüklərinin gerçək olmadıqlarını söyləməliyik. Hər gördüklərini həqiqət saymamalarını açıqlamalıyıq. Bayaq vurğuladığım kimi, çox zaman keçirsələr nə zərərləri, nə faydası var və.s mütləq dərəcədə biz övladlarımıza bunu aşılamalıyıq.
Ən vacib nüans budur ki, sosial şəbəkələr gənclərin psixologiyasına təkbaşına burada dəyişmir. Onu necə istifadə etməyimiz bunu müəyyən edir. Bir növ doğru istifadə etdiyimiz anda doğru bir nəticə, düzgün etmədiyimiz təqdirdə isə əks bir nəticə ola bilər.
Gənclər texnologiyanı idarə etməlidir, texnologiya gəncləri yoх”.