Bronx - ağciyәr xәstәliklәri hәm dünyada, hәm dә ölkәmizdә insanlar arasında әn çox rast gәlinәn patologiyalardandır.
“Tehsil365” xəbər verir ki, ümumiyyәtlә, 800-ә yaxın bronx-ağciyәr patologiyası mövcuddur ki, onlardan da 200-ә yaxını ağciyәrlәrin sәpәlәnmiş xәstәliklәridir. İnsanlar arasında bronx-ağciyәr patologiyalarının çox rast gәlinmәsindә respirator infeksiyalarla yoluxmanın massivliyi (KRVİ, vәrәm vә s.), havanın çirklәnmәsi, tütünçәkmә (AXOX) vә s.-nin tәsiri böyükdür.
Bronx-ağciyәr patologiyası olan xәstәlәr adәtәn ilk olaraq ümumi profilli hәkimlәrә, yәni ailә hәkimlәrinә vә hәkim - terapevtlәrә müraciәt edir. Buna görә dә, Azərbaycan Tibb Universitetindә (ATU) tәhsil alan tәlәbәlәrin ağciyәr patologiyaları haqqında zәruri biliklәrә yiyәlәnmәsi çox vacibdir. Belə ki, tədris proqramına uyğun olaraq tələbələrə tәnәffüs orqanlarının anatomik-fizioloji xüsusiyyәtlәri, bronx-ağciyәr patologiyası olan xәstәlәrin müayinә üsulları, tәnәffüs orqanlarının infeksion-iltihabi xәstәliklәri, tәnәffüs yollarının xronik xәstәliklәri, tәnәffüs orqanlarının parazitar patologiyaları, ağciyәrlәrin peşә-toz xәstәliklәri, tәnәffüs orqanlarının irsi patologiyaları, ağciyәrlәrin interstisial xәstәliklәri, plevra patologiyaları, ağciyәr damar (qan dövranı) patologiyaları, pulmonologiyada tәcili yardım halları vә yuxuda tәnәffüs pozulmaları haqqında nəzəri və təcrübi biliklərə yiyələnmələri üçün mövzular tədris olunur.
Artıq ötən ildən etibarən ölkəmizdə yüksək ixtisaslı həkim-pulmonoloqların yetişdirilməsi məqsədilə ATU-da rezidentura təhsili mərhələsində pulmonologiya ixtisası üzrə kadr hazırlığına başlanılıb. Pulmonologiya ixtisası üzrə rezidentura təhsilinin əsas məqsədi pulmonologiya sahəsində müasir sübutlara əsaslanan tibbi təcrübəni peşəkar səviyyədə müstəqil həyata keçirməyi bacaran səriştəli həkim-mütəxəssislərin hazırlanmasıdır. Pulmonologiya ixtisası üzrə təhsilini davam etdirən həkim-rezidentlər 4 il ərzində pulmonoloji patologiyaların profilaktikası, diaqnostikası, müalicəsi və reabilitasiyasının sübutlu təbabətə əsaslanan standartlar əsasında həyata keçirilməsi, pulmonologiya sahəsində tez-tez rast gələn ağırlaşmaların profilaktikası və bu fəsadlardan sonra reabilitasiya tədbirlərinin həyata keçirilməsi, müvafiq pulmonoloji prosedurların və əməliyyatların icra edilməsi, elmi-tədqiqat işinin aparılması sahəsində təməl bacarıqların öyrənilməsi və s. haqqında nəzəri və təcrübi biliklərə yiyələnir.
Ölkəmizdə hal-hazırda peşəkar həkim-pulmonoloqlara tələbat çox yüksəkdir. Çünki bronx-ağciyər patologiyaları çox olmaqla yanaşı, ilbəil də artmaqda davam etdiyi halda ölkəmizdə bu ixtisas sahəsi üzrə mütəxəssislərin sayı azdır. Həkim-pulmonoloqlar ambulator və stasionar tibbi xidmət göstərən bütün dövlət və özəl tibb müəssisələrində, ali və orta ixtisas tibb təhsili müəssisələrində, müvafiq elmi-tədqiqat institutlarında, tibbi xidmətin təşkili və idarə olunması kimi rəhbər vəzifələrdə çalışa bilərlər.
Pulmonologiya – insanların normal və sağlam tənəffüsünə nail olmaq üçün yüksək məsuliyyət və peşəkarlıq tələb edən bir ixtisasdır.