“Bu gün sosial şəbəkələr həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə, gənclər üçün sosial mediada insanların fikri, bəyənmələri və münasibəti kifayət qədər önəmlidir. Buna görə də sosial şəbəkədə yazılan mənfi bir fikir, təhqir və ya davamlı kiberzorakılıq insanın psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.”
Bu sözləri “Tehsil365”ə açıqlamasında psixoloq Zeynəb Əyyubova bildirib.
Psixoloq bildirib ki, bəzən böyüklər deyirlər ki, “sadəcə bir şərhdir, fikir verməsin”. Amma məsələ o qədər də sadə deyil.
“Bəzən böyüklər deyirlər ki, “sadəcə bir şərhdir, fikir verməsin”. Amma məsələ o qədər də sadə deyil. İnsan, xüsusilə də yeniyetmə və gənc özünə qarşı yönəlmiş mənfi fikirləri çox dərindən qəbul edə bilər. Bu da zamanla özünəinamın azalmasına, narahatlığa, insanlardan uzaqlaşmağa, əhvalın aşağı düşməsinə və hətta yuxu problemlərinə səbəb ola bilər.
Burada bir məqamı xüsusilə qeyd etmək istəyirəm: sosial şəbəkədə yazılan hər fikir həqiqət deyil. İnsanlar bəzən qarşı tərəfi tanımadan, onun həyatını və yaşadıqlarını bilmədən fikir bildirirlər. Ona görə də hər mənfi rəyi özümüz haqqında verilmiş obyektiv qiymət kimi qəbul etmək düzgün deyil.
Kiberzorakılıq isə adi mənfi rəydən bir qədər fərqlidir. Davamlı təhqir, alçaltma, hədə-qorxu, şəxsi məlumatların yayılması və bir şəxsin qəsdən sosial mühitdə hədəfə çevrilməsi artıq ciddi problemdir. Belə hallarda insanın tək mübarizə aparması məcburi deyil. Əksinə, ailədən, yaxın insanlardan və lazım gəldikdə psixoloqdan dəstək almaq çox vacibdir.
Onun sözlərinə görə, valideynlərin də bu məsələdə yanaşması önəmlidir.
“Valideynlərin də bu məsələdə yanaşması önəmlidir. Uşaq və ya yeniyetmə sosial şəbəkədə belə bir problemlə qarşılaşanda ilk reaksiya “telefonu əlindən alıram” olmamalıdır. Əvvəlcə onu dinləmək, nə yaşadığını anlamaq və yanında olduğumuzu hiss etdirmək lazımdır. Çünki uşaq özünü mühakimə olunmuş hiss edərsə, gələcəkdə yaşadığı problemləri valideyni ilə bölüşməkdən çəkinə bilər. Mənfi rəylərlə qarşılaşan insanın hər şərhə cavab verməsi də vacib deyil. Bəzən ən düzgün addım həmin şəxsi bloklamaq, şikayət etmək və lazım gəldikdə yazışmaları və şərhləri sübut kimi saxlamaqdır. Əsas məqsəd qarşı tərəflə mübahisəni böyütmək yox, öz psixoloji rahatlığımızı qorumaqdır. Əgər insan sosial şəbəkədə yaşadığı hadisədən sonra uzun müddət özünü pis hiss edirsə, insanlardan uzaqlaşırsa, yuxusu və gündəlik həyatı pozulursa, bu vəziyyətə laqeyd yanaşmaq olmaz.
Psixoloq vurğulayıb ki, psixoloqa müraciət etmək zəiflik deyil.
“Psixoloqa müraciət etmək zəiflik deyil. Əksinə, insanın öz psixoloji sağlamlığına diqqət yetirməsinin göstəricisidir. Ümumilikdə isə düşünürəm ki, sosial şəbəkələrdə də real həyatda olduğu kimi empatiyaya və məsuliyyətə ehtiyac var. Ekranın qarşı tərəfində də hissləri olan bir insanın olduğunu unutmamalıyıq. Bəzən bizim üçün adi görünən bir cümlə qarşı tərəf üçün çox ağır nəticələr yarada bilər”.