Təhsil 365 - Logo Mobile

Fizikada dəyişən 100 illik təsəvvür

13508.09.2026 - 11:25
Fizikada dəyişən 100 illik təsəvvür

Amerikalı alimlər fizikanın 100 ildən artıqdır məlum olan əsas hadisələrindən biri ilə bağlı yeni kəşf ediblər.

“Tehsil365” xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri“Nature Materials” jurnalında dərc olunub.

Karnegi Mellon Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, Holl effekti yalnız maqnit sahəsi materiala perpendikulyar istiqamətdə tətbiq edildikdə yaranmır.

Alimlər bu effektin maqnit sahəsi materialın səthi boyunca istiqamətləndirildikdə də müşahidə oluna bildiyini nümayiş etdiriblər.

Holl effekti ilk dəfə 1879-cu ildə amerikalı fizik Edvin Holl tərəfindən kəşf edilib. Bu hadisə maqnit sahəsinin elektrik cərəyanının hərəkətinə təsiri nəticəsində materialda ölçülə bilən gərginliyin yaranması ilə bağlıdır. Bu prinsip bu gün avtomobillərdən kompüter klaviaturalarına qədər müxtəlif texnologiyalarda istifadə olunan sensorların hazırlanmasında tətbiq edilir.

Yeni araşdırmada alimlər bir neçə atom qalınlığında xüsusi materialdan istifadə ediblər. Tədqiqatçılar tantal iridium telluridi maqnit xüsusiyyətlərinə malik başqa bir materialla birləşdirərək çox nazik quruluş hazırlayıblar. Nəticədə materialda Holl effektinin əvvəllər müşahidə edilməyən forması qeydə alınıb.

Alimlərin sözlərinə görə, kəşf gələcəkdə maqnit sahələrini müxtəlif istiqamətlərdə ölçə bilən daha kiçik və sadə sensorların hazırlanmasına imkan yarada bilər. Belə texnologiyalar elektronika, nəqliyyat və tibbi görüntüləmə sahələrində istifadə oluna bilər.

Hazırda tədqiqatçılar oxşar xüsusiyyətlərə malik digər materialları araşdırır və yeni qurğunun otaq temperaturunda işləyib-işləməyəcəyini yoxlayırlar. Bu mərhələ texnologiyanın praktik tətbiqi baxımından mühüm hesab olunur.


Amin Cavayev

Xəbər Lenti

“Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı dərsliklərdə təmsil olunmur” - Yazıçı İradə Aytel08.09.2026 - 14:30
BSU-nun təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanşünaslıq” üzrə I beynəlxalq yay məktəbi keçirilir08.09.2026 - 14:02
ADPU-CVU ikili diplom proqramının tələbələri Qarabağ Universitetində olublar08.09.2026 - 11:55
Riyazi savadlılıqda ən yüksək irəliləyiş08.09.2026 - 11:50
ADPU-da SİP-ə uyğun hazırlanmış yeni iş planı modeli08.09.2026 - 11:45
Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrı 153-cü mövsümünə start verib08.09.2026 - 11:40
Azərbaycan üzrə beynəlxalq elmi reytinqdə birinci olan professor08.09.2026 - 11:35
Təbiət elmləri üzrə bal dinamikası 08.09.2026 - 11:30
Media və Yayım Şurasına sədr və üzvlər təyin edildi08.09.2026 - 11:20
Professor İbrahim Cəfərovun 70 illik yubileyinə həsr olunmuş biblioqrafik göstərici işıq üzü görüb08.09.2026 - 11:15
“İRS-Nasledie” jurnalının yeni nömrəsi Xaqani Şirvaniyə və Azərbaycan tarixinin səhifələrinə həsr olunub08.09.2026 - 11:10
Azərbaycandan Gürcüstana 22 mindən çox dərslik göndərilib08.09.2026 - 11:05
15 yaşadək uşaqlara sosial şəbəkə qadağan ediləcək08.09.2026 - 11:00
Yeni tədris ilində bir sıra fənlər üzrə yeni dərsliklərdən istifadə olunacaq08.09.2026 - 10:55
Kolleclərdə 9 illik baza üzrə boş qalan plan yerlərinə qəbul elan edilir08.09.2026 - 10:50
Ağır qəzada həlak olan şəxs müəllim imiş08.09.2026 - 10:45
Rezidenturaya boş qalan plan yerlərinə ixtisas seçimi elan olunur08.09.2026 - 10:40
"PISA-da kiminsə rəyi və subyektiv fikrinə yer verilmir"- Emin Əmrullayev08.09.2026 - 10:35
Emin Əmrullayev: “PISA-dakı 400 balı qəbul imtahanındakı balla qarışdırmamalıyıq"08.09.2026 - 10:30
Nazir: "Bu nəticələr 1-2 ildə dəyişmir"08.09.2026 - 10:25
Bakı dünya siyahısında 29-cu oldu 08.09.2026 - 10:20
Nazirdən ciddi yanlışlığa reaksiya08.09.2026 - 10:15
Emin Əmrullayev: “Azərbaycan PISA nəticələrində irəliləyiş göstərən 16 ölkədən biridir”08.09.2026 - 10:10
Dünyada ən yüksək nəticəmiz bu fənn üzrə oldu08.09.2026 - 10:05
Nazir: “Şagirdlərimizin hələ də çox geri qaldığı fənnlər və ciddi çatışmazlıqlar var”08.09.2026 - 10:00
“Oxuyub-anlamaqda ciddi problemimiz var” - Elm və Təhsil Naziri08.09.2026 - 09:55
"Üç nəfərdən ikisi oxuduğu mətni lazımı səviyyədə anlamır" - Emin Əmrullayev 08.09.2026 - 09:50
2027-ci il buraxılış və qəbul imtahanlarında nə dəyişəcək?08.09.2026 - 09:45
Nazir: “Bəzi bölgələrdə şagirdlərin 88%-dək hissəsi oxuyub-anlamaqda çətinlik çəkir“08.09.2026 - 09:40
Emin Əmrullayev Azərbaycanın dünya üzrə göstəricilərini açıqladı08.09.2026 - 09:35
Azərbaycanda qızlar riyaziyyatdan oğlanları qabaqladı - PISA tarixində ilk08.09.2026 - 09:30
Emin Əmrullayev: “Bəzi bölgələrimizdə müəllimlərin 80-90%-i orta ixtisas təhsillidir"08.09.2026 - 09:25
“Bu dəyişiklikdən sonra nəticələr artacaq” - Emin Əmrullayev08.09.2026 - 09:20
Emin Əmrullayev: “Son 5 ildə Azərbaycan məktəblərində hər 5 müəllimdən biri yenilənib“08.09.2026 - 09:15
Məktəbəhazırlıq qruplarının inanılmaz faydaları08.09.2026 - 09:10
Qəbul imtahanında tətbiq olunacaq yeniliklər08.09.2026 - 09:05
Sabaha olana hava proqnozu08.09.2026 - 09:00
Bu günün hava PROQNOZU08.09.2026 - 06:37
Rayonlara yağış yağır - FAKTİKİ HAVA08.09.2026 - 06:00
Akademik Pərviz Məmmədov vəfat edib08.09.2026 - 05:58
Kolleclərin rəhbər heyətinə yeni təyinatlar olub08.09.2026 - 05:32
Azərbaycan universitetlərinə beynəlxalq maraq artır08.09.2026 - 05:23
Azərbaycanda 1,8 min nəfərin təhsili yoxdur08.09.2026 - 05:14
Tələbə və müəllimlər beynəlxalq arxeoloji tədqiqatda 08.09.2026 - 05:05
Professor Vəfa Pənahianın 60 illik yubileyi: elmə, təhsilə və tibbə həsr olunmuş ömür08.09.2026 - 04:56
Yeni tələbələrin ATU-ya ilk addımı: sənəd qəbulu davam edir08.09.2026 - 04:47
45 il sonra yenidən doğma AzTU-da: məzunların unudulmaz görüşü08.09.2026 - 04:38