“Müasir dövrdə dünya siyasətində baş verən müharibələr, münaqişələr və siyasi böhranlar fonunda siyasi elmlərə maraq daha da artır. Politoloq bildirib ki, belə bir dövrdə hadisələri düzgün təhlil etmək, etibarlı mənbələrdən istifadə etmək və fundamental elmi əsərlərə üstünlük vermək xüsusi əhəmiyyət daşıyır”
Bu sözləri “Tehsil365”ə açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirib.
“Hazırda siyasi elmlərlə bağlı son dərəcə məhsuldar bir dövr yaşanır. Çünki dünya siyasətində kataklizmlərin sayı getdikcə artır, eyni zamanda müharibələr, münaqişələr və siyasi böhranlar baş verir. Bu hadisələr arasında müəyyən oxşarlıqlar olsa da, hər bir böhranın özünəməxsus xarakterik və tipik xüsusiyyətləri mövcuddur. Buna görə də onların hamısını eyniləşdirmək və aralarında tam oxşarlıq olduğunu söyləmək düzgün yanaşma deyil”—deyə o, bildirib
Politoloq qeyd edib ki, bu gün siyasi elmlər sahəsində çalışan mütəxəssislər dünyanın müxtəlif bölgələrində – Şərqdə, Qərbdə və Uzaq Şərqdə fəaliyyət göstərirlər. Onlar ilk növbədə mövcud nəzəriyyələrdən istifadə edir, eyni zamanda praktik sahədə yeni paradiqmaları üzə çıxarırlar. Məqsəd həm baş verən proseslərin semantikasını müəyyənləşdirmək, həm də cəmiyyəti və mütəxəssisləri ayıq-sayıq olmağa çağırmaqdır ki, hadisələr arasındakı fərqlər düzgün qiymətləndirilsin və yanlış nəzəriyyələrin formalaşmasına şərait yaranmasın.
Onun sözlərinə görə, siyasi elmlər sahəsində tanınmış alimlərin çoxsaylı kitabları mövcuddur. Hazırda internet həddindən artıq böyük informasiya məkanıdır və burada siyasi elmlərə dair çoxlu məqalələr, şərhlər, kitablar və monoqrafiyalar yayımlanır.
“Kitab şəklində nəşr olunan fundamental əsərlər həqiqəti daha dolğun əks etdirir”— politoloq qeyd edib.
O bildirib ki, monoqrafiyalarda və kitablarda alimlər mövzuları təhlil edir, müqayisələr aparır və hadisələr arasındakı fərqləri əsaslandırırlar. İnternet isə onun fikrincə, müəyyən mənada “qara bazarı” xatırladan informasiya məkanıdır. Burada peşəkar mütəxəssislərlə yanaşı, orta səviyyəli və qeyri-peşəkar müəlliflər də öz fikirlərini və müəllif yanaşmalarını təqdim edirlər.
“Xüsusilə gənc mütəxəssislər internet mənbələrindən istifadə edərkən son dərəcə diqqətli olmalıdırlar. Bəzi müəlliflər qeyri-peşəkar yanaşma nümayiş etdirir, sübut olunmamış fərziyyələri və şəxsi mülahizələri elmi həqiqət kimi təqdim etməyə çalışırlar. Bu isə düzgün elmi yanaşma hesab edilə bilməz”—deyə Tofiq Abbasov vurğulayıb.
O qeyd edib ki, bəzi hallarda müəyyən böhranların araşdırılmasında subyektiv və ya qərəzli mövqe tutan şəxslər siyasi məqsədlərlə məlumatları bilərəkdən təhrif edir və onları inandırıcı göstərməyə çalışırlar. Politoloq buna nümunə olaraq erməni təbliğatını göstərib. Onun sözlərinə görə, ermənilər müxtəlif uydurmalar və miflər formalaşdıraraq onları tarixi həqiqət kimi təqdim etməyə çalışırlar. Guya dünyanın ilk xristian dövləti olmaları, dünya sivilizasiyasına ən böyük töhfələr vermələri kimi iddialar da məhz bu məqsədə xidmət edir. Politoloq bildirib ki, bu nümunələr göstərir ki, qeyri-peşəkar yanaşmalar çox vaxt araşdırmanın nəticəsi kimi təqdim edilir və auditoriyanın buna inanması hədəflənir.
Ekspert diqqətə çatdırıb ki, alim və müəlliflərin elmi nüfuzunu müəyyən edən əsas göstəricilərdən biri də onların əsərlərinə edilən istinadların sayıdır. Onun sözlərinə görə, rus dilində buna “indeks sitiruyemosti”, yəni iqtibaslar indeksi deyilir. Politoloq hesab edir ki, bu göstəriciyə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.
“İstər Princeton, istər Cambridge, istər Sorbonne, istərsə də Moskva və Sankt-Peterburq universitetlərində çalışan müəlliflər öz araşdırmalarında digər ölkələrin alimlərinin əsərlərinə istinad edirlərsə, bu, onların həmin elmi mənbələrlə yaxından tanış olduqlarını və öz arqumentlərini möhkəm elmi baza üzərində qurduqlarını göstərir”— deyə ekspert diqqətə çatdırıb.
Politoloq vurğulayıb ki, elə müəlliflər var ki, onların adı artıq siyasi elmlərdə klassiklər sırasında yer alır. O, buna nümunə olaraq Zbiqnev Bjezinskini göstərib və qeyd edib ki, onun ayrıca təqdimata ehtiyacı yoxdur. Politoloqun sözlərinə görə, Bjezinski öz araşdırmalarını əsasən kommunizm və kapitalizm sistemləri arasındakı qarşıdurma kontekstində aparıb və bu sahədə fundamental əsərlər ortaya qoyub.
Sonda politoloq gənclərə tövsiyə edib ki, siyasi elmlər sahəsində ilk növbədə fundamental tədqiqatlar müəlliflərinə müraciət etsinlər, onların əsərlərindən istifadə etsinlər və araşdırmalarında geniş istinad bazasına üstünlük versinlər.
“Elmi işlərdə müxtəlif müəlliflərə istinad edilməsi həm baxış bucağını genişləndirir, həm də arqument bazasını daha dərin və əsaslı edir”— o boldirib.
Politoloqun fikrincə, dünya siyasi elmləri çox geniş və zəngin bir sahədir. Bu səbəbdən pərakəndəliyin qarşısını almaq üçün sistemli yanaşma vacibdir. O hesab edir ki, gənc müəlliflər və alimlər araşdırmalarında çoxtərəfli yanaşma tətbiq etməli, dünya təcrübəsini və beynəlxalq elmi nəzəriyyələri əsas götürərək tədqiqatlarını aparmalıdırlar.