Milli kosmik sənayenin inkişafında yeni addım atılıb.
AZCON Holding şirkətlərindən olan Azərkosmosun mühəndisləri kiçik peyklərin və peyk komponentlərinin ölkə daxilində işləməyə imkan verən Termal-Vakuum Kamerasını (TVAC – Thermal Vacuum Chamber) layihələndirib və istehsal edə bilər.
“Tehsil365” xəbər verir ki, Termal-vakuum sistemləri ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmik Tədqiqatlar Administrasiyası (NASA), Avropa Kosmik Agentliyi (ESA), Yaponiya Aerokosmik Tədqiqatlar Agentliyi (JAXA), Hindistan Kosmik Tədqiqatlar Təşkilatı (ISRO) kimi dünyanın aparıcı kosmik qurumları və əlavə kosmik şirkətlərin şirkətləri peyk və kosmik avadanlıqların sınaq infrastrukturunun ayrılmaz hissələridir. Sistemin Azərbaycanda mühəndislər istehsalı üçün bu sınaq imkanlarının ölkə daxilində formalaşdırılması yerli əhəmiyyətli addımdır.
Azərkosmosun tədqiqat və inkişaf üzrə mühəndisləri əsasında davam etdirilən sistemin ərsəyə gətirilməsi səkkiz ay edib. “AITvac 03” adlı cihaz sınaq sınaqlarından uğurla keçib və kiçik peyklərin, onların alt sistemlərinin, müxtəlif kosmik aparat komponentlərinin buraxılmasından əvvəl termal və vakuum şəraitinə uyğunluğun, etibarlılığının, müvafiq şəraitdə funksionallığının yoxlanılması üçün nəzərdə tutulub.
Sistem “ISO 19683:2026”, Avropa Kosmik Standartlaşdırma Əməkdaşlığının (ECSS) və NASA-nın Ümumi Mühit Verifikasiyası Standartının (GEVS) tələblərinə uyğun sınaq standartlarının tələblərinə cavab verərək hazırlanmışdır. Belə ki, cihaz, –80°C-dən +100°C-dək standart temperatur diapazonunda olan və 1×10⁻⁵ mbaradək (yüz mində bir millibar) təzyiqli yüksək vakuum şəraiti yarada bilir. Bu, Yerdəki normal atmosfer təzyiqi ilə təxminən 100 milyon dəfə aşağı təzyiq və müasir raket operatorlarının tələblərinə uyğunluğu tələb edir.
Cihazın və uyğun proqramın yaradılması Azərbaycanda kosmik sistemlərin sınağı üçün yerli imkanların genişləndirilməsinə və bu potensial mühəndislik potensialının yaradılmasına töhfə verir, eyni zamanda xarici sınaq mərkəzlərindən asılılığın yaradılmasına şərait yaradır.
Məhsul, həmçinin universitetlər, tədqiqat strukturları, yeni və gənc mühəndislər üçün peyklərin və onların komponentlərinin sınaqdan keçirilməsi, tədqiqat layihələrinin həyata keçirilməsi və praktiki bacarıqların yaradılmasında yeni imkanlar yaradır. Formalaşan bu potensial imkan enerji avadanlıqlarının sınanması üzrə xidmətlərin yerli və beynəlxalq təşkilatlara təqdim edilməsi, yeni işlərin qurulması və fərdi texniki həllərin yaradılması.