Təhsil 365 - Logo Mobile

Xalq şairi Xəlil Rza Ulutürkün anadan olmasından 94 il ötür

4221.10.2026 - 07:20
Xalq şairi Xəlil Rza Ulutürkün anadan olmasından 94 il ötür

Bu gün Xalq şairi Xəlil Rza Ulutürkün doğum günüdür. Onun anadan olmasından 94 il ötür.

“Tehsil365” Baku.ws istinadən xəbər verir ki,Xəlil Rza Ulutürk 1932-ci ilin bu günü, yəni oktyabrın 21-də Salyanın Pirəbbə kəndində doğulub.

Ona babası Xəlil öz adını verib. Yeddi yaşı olanda 2 nömrəli Salyan rayon orta məktəbində təhsil almağa başlayıb. Onun şifahi xalq ədəbiyyatını, klassik və müasir yazıçıların əsərlərini mütaliə etməsi istər-istəməz onda yazıb-yaratmağa güclü həvəs oyadıb.

Xəlil Rzanın ilk mətbu şeiri 1948-ci ildə "Azərbaycan pioneri" qəzetində dərc olunub. 1949-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə daxil olması, Bakı ədəbi mühiti onun yaradıcılıq imkanlarına geniş yol açıb.

1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirən Xəlil Rza əmək fəaliyyətinə "Azərbaycan qadını" jurnalında ədəbi işçi kimi başlayıb, mətbuatda çap etdirdiyi məqalə və şeirlərlə ədəbi ictimaiyyətin diqqətini cəlb edib.

1954-cü ildə Xəlil Rza SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü seçilir. 1957-ci ildə onun ilk şeirlər toplusu "Bahar gəlir" kitabı nəşr olunur.

1959-cu ildə Xəlil Rza Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirib. 1984-cü ildə şairin "Ömürdən uzun küçələr" kitabı və SSRİ xalqlarının dillərindən tərcümə edilmiş poetik əsərlərdən ibarət "Qardaşlıq çələngi" adlı toplusu cəmiyyət tərəfindən Azərbaycan SSR Dövlət mükafatına təqdim olunsa da, bu fikir hakim dairələrin etirazına səbəb olub.

Xəlil Rza 1985-ci ildə "Maqsud Şeyxzadənin bədii yaradıcılığı və Azərbaycan-özbək ədəbi əlaqələrinin aktual problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edir. 1986-cı ildə Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərinə görə ona "Əməkdar incəsənət xadimi" adı verilir.

Ötən əsrin 80-ci illərinin axırlarında xalq azadlıq hərəkatı genişləndiyi zaman Xəlil Rzanın gur səsi Azərbaycanın hər yerindən eşidilir. Xəlil Rza 1990-cı il yanvarın 26-da SSRİ Dövlət təhlükəsizliyi əməkdaşları tərəfindən həbs edilərək Moskvaya - Lefortovo həbsxanasına göndərilib.

Ağır ittiham şairin iradəsini qıra bilmir, o, zindanda da azadlıq uğrunda mübarizəsini davam etdirir. 8 ay 13 gün öz mühitindən təcrid olunmuş şair, odlu-alovlu qəlbinin işığında "Lefortovo gündəliyi"ni, 200-dən çox şeir, poema və məktubunu qələmə alır.

1991-ci il mayın 6-da şair "Türk milləti mükafatı laureatı" fəxri adına layiq görülüb. Bir ildən sonra ona "Xalq şairi" fəxri adı verilib.

İstiqlaliyyəti uğrunda mübarizə aparan Azərbaycanı körpə ikən beşiyində boğmağa uzanan əlləri kəsmək üçün onu müdafiəyə qalxan və bu müqəddəs amal uğrunda ölümün şəhidlik zirvəsini fəth edən igidlərdən biri də məhz Milli istiqlal şairi Xəlil Rza Ulutürkün oğlu Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Təbriz Xəlilbəylidir.

Xəlil Rza Ulutürk 1994-cü il iyunun 22-də vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub. O (ölümündən sonra) "İstiqlal" ordeni ilə təltif edilib.

Nuranə Mərdiyeva

Xəbər Lenti

XII Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisində Gürcüstanın milli stendinin açılışı olub21.10.2026 - 09:59
Ramiz Mustafayevin 100 illik yubileyi qeyd olunub21.10.2026 - 09:20
Şirvanda Beynəlxalq Şahmat Festivalının açılış mərasimi olub21.10.2026 - 09:16
Türk mistik cərəyanlarının qaynaqları tədqiq edilib21.10.2026 - 09:07
ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Sankt-Peterburqdadır21.10.2026 - 09:04
Fərid Cəfərov: Uşaqları kitaba daha da yaxınlaşdırmaq əsas məqsədlərdəndir21.10.2026 - 09:02
XII Beynəlxalq Kitab Sərgisi fəaliyyətə başlayıb21.10.2026 - 09:01
MİT-də Azərbaycanlı Tələbələr Birliyi yaradılıb21.10.2026 - 08:57
Dövlət İmtahan Mərkəzində GRE imtahanı keçiriləcək21.10.2026 - 08:45
Tramp süni intellekt data mərkəzlərinə çağırış edib21.10.2026 - 08:41
Bakı məktəblisi beynəlxalq müsabiqədə uğur əldə edib21.10.2026 - 08:35
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb21.10.2026 - 08:32
Azərbaycan boksçuları dünya çempionatında finala vəsiqə qazanıb21.10.2026 - 08:25
Qazaxıstanın 10 tələbəsi Azərbaycanda təhsil alacaq21.10.2026 - 08:20
5 günlük tətil olacaq21.10.2026 - 08:15
Azərbaycanlı çoban Ermənistana keçdi21.10.2026 - 07:47
Mincivan qəsəbəsinin işğaldan azad olunmasından 6 il ötür21.10.2026 - 07:43
Qəhvənin qaraciyərə faydası nələrdir? - Həkim açıqladı21.10.2026 - 07:30
Ordubada qar yağdı21.10.2026 - 07:24
Planetin vəhşi ürəyi sərgisi baş tutacağ20.10.2026 - 19:40
NDU-da IELTS kitabı təqdim olunub20.10.2026 - 18:50
NDU-da ədliyyə nazir müavini görüş keçirib20.10.2026 - 18:45
NDU Çindən ikili diplom imzaladı20.10.2026 - 18:40
ADNSU Qazaxıstan universiteti ilə görüşdü20.10.2026 - 18:35
ADNSU Özbəkistanla ikili diplom imzaladı20.10.2026 - 18:35
ADU-da Səfirlər qonağ olub20.10.2026 - 18:30
ADU-da Kolumbiya səfiri qonaq oldu20.10.2026 - 18:25
ADU müəllimi Özbəkistanda Səfərdə olub20.10.2026 - 18:22
Payızda sağlam tərəvəzlər hansılardır?20.10.2026 - 18:20
ADU-da inklüziv görüş baş tutdu20.10.2026 - 18:15
UNEC-ə qəbul olunan əcnəbi tələbələrin sayı artıb20.10.2026 - 18:12
UNEC-də əcnəbi artımı20.10.2026 - 18:10
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycanda su və enerji sahələrinə investisiya imkanlarını araşdırır20.10.2026 - 18:01
Naxçıvan MR təhsil nazirliyi təşkilatçılığı ilə şahmat turniri keçiriləcək20.10.2026 - 18:00
NDU ilə Çin universiteti arasında ikili diplom proqramına dair müqavilə imzalanıb20.10.2026 - 17:52
Yapon mütəxəssislər Bakını seysmik qiymətləndirəcək20.10.2026 - 17:51
Azərbaycan və Almaniya elm və təhsil sahəsində əməkdaşlığı müzakirə edib20.10.2026 - 17:46
UFAZ əməkdaşının elmi məqaləsi beynəlxalq jurnalda dərc olunub20.10.2026 - 17:46
Azərbaycanın ali təhsil imkanları Almatıda IEF 2026 sərgisində təqdim olunub20.10.2026 - 17:46
“Qərbi Azərbaycan folkloru” çoxcildliyinin VI cildi nəşr olunub20.10.2026 - 17:40
UFAZ və Qarabağ Universiteti arasında arxeoloji tədqiqatlar üzrə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub20.10.2026 - 17:38
Bakıda dövlət maliyyəsinin rəqəmsallaşdırılması müzakirə olunacaq20.10.2026 - 17:35
Bakıda Azərbaycan - Türkiyə dostluq konserti təşkil olundu20.10.2026 - 17:33
2026-cı il buraxılış imtahanı iştirakçılarının təcrübəsi araşdırılıb20.10.2026 - 17:29
XİN xəbərdarlıq etdi20.10.2026 - 17:24
Azərbaycan Asiya Məzmun və Film Bazarında beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib20.10.2026 - 17:24
Süni intellektdən istifadə zamanı şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi ilə bağlı risklər açıqlanıb20.10.2026 - 17:22