Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin (ADNSU) əməkdaşlarının həmmüəllifliyi ilə “Drawdown-Driven Sand Production and Screen Plugging: Implications for Casing Integrity in Gas-Lift Wells” adlı elmi məqalə nüfuzlu beynəlxalq elmi jurnalda dərc olunub.
“Tehsil365” xəbər verir ki, məqalə Scopus və Web of Science bazasında indekslənən və Q1 kateqoriyasına daxil olan “Applied Sciences” (MDPI) beynəlxalq elmi jurnalda dərc olunub. Məqalənin müəllifləri ADNSU-nun “Neft-qaz mühəndisliyi” kafedrasının professoru Arif Süleymanov, həmin kafedranın dosenti Südabə Novruzova, ADNSU Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent Şahin İsmayılov, institutun kiçik elmi işçisi Pərvanə İsmayılova və ADNSU doktorantı, SOCAR-ın əməkdaşıdır.
Tədqiqat qazlift üsulu ilə istismar olunan neft quyularında təzyiq düşgüsünün artması nəticəsində yaranan qum təzahürünün, qum hissəciklərinin süzgəcdə toplanması ehtimalının və bu proseslərin quyu konstruksiyasının bütövlüyünə mümkün təsirlərinin araşdırılmasına həsr olunub.
Araşdırmada qazlift quyusunun anonimləşdirilmiş istismar məlumatları təhlil edilib. Təzyiq, maye hasilatı və qum konsentrasiyasının dəyişməsi araşdırılıb, həmçinin süzgəcin effektiv açıq sahəsinin azalmasının yerli axın sürətinə təsiri müxtəlif hidravlik hesablama ssenariləri əsasında qiymətləndirilib.
Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, qum konsentrasiyasının 15 dəfə artması maye hasilatının cəmi 11,7 faiz azalması ilə müşayiət olunub. Sonrakı mərhələdə isə qum konsentrasiyasının 80 dəfə artması hasilatın 50 faiz azalması ilə nəticələnib. Bu göstəricilər qum təzahürünün erkən aşkarlanması zamanı yalnız hasilatın azalmasına əsaslanmağın kifayət etmədiyini göstərir.
Tədqiqatın nəticələri qazlift quyularında qum təzahürünün erkən diaqnostikası və quyu konstruksiyasının bütövlüyünə nəzarət baxımından əhəmiyyət daşıyır. Araşdırmada süzgəcin tutulması və kəmərin deformasiyası təsdiqlənmiş hadisələr kimi deyil, yarana biləcək potensial risklər kimi qiymətləndirilib.