Ərəb ölkələrində ali təhsil alan tələbələrin sayı son 25 ildə təxminən üç dəfə artaraq 15 milyona yaxınlaşıb. Bununla belə, universitet məzunlarının işlə təmin olunması region üçün əsas problemlərdən biri olaraq qalır.
“Tehsil365” xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə UNESCO-nun noyabrın 3-də açıqladığı “Ərəb Dövlətlərində ali təhsilin vəziyyəti” adlı hesabatında bildirilib.
19 ərəb ölkəsinin ali təhsil sistemini əhatə edən araşdırmaya görə, 2024-cü ildə regionda ali təhsilə qəbul səviyyəsi 37 faiz təşkil edib. Bu göstərici dünya üzrə orta göstəricidən (44 faiz) aşağıdır.
Hesabatda qeyd olunur ki, 2007-ci ildən etibarən qadınlar ali təhsil müəssisələrinə qəbul və məzunolma göstəricilərinə görə kişiləri üstələyirlər. Regionda elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyat (STEM) ixtisasları üzrə məzunların payı isə 28 faizdir. Dünya üzrə bu göstərici 23 faiz təşkil edir.
Araşdırmaya əsasən, tələbələrin 81 faizi bakalavriat proqramlarında təhsil alır. Texniki və peşə yönümlü qısamüddətli ali təhsil proqramlarında oxuyanların payı isə cəmi 7 faizdir. Dünya üzrə bu göstərici 19 faizdir. UNESCO belə proqramların genişləndirilməsini ali təhsillə əmək bazarı arasındakı əlaqənin gücləndirilməsi baxımından vacib hesab edir.
Hesabatda regionda gənclər arasında işsizlik səviyyəsinin 26 faizə çatdığı və bunun dünya üzrə orta göstəricidən təxminən iki dəfə yüksək olduğu vurğulanıb. Eyni zamanda, ərəb ölkələrində hər bir akademik heyət üzvünə orta hesabla 25 tələbə düşür. Dünya üzrə bu rəqəm 18-dir.
Sənəddə rəqəmsal transformasiya və süni intellektin tətbiqinə də diqqət çəkilib. Bildirilib ki, ərəb ölkələrinin 70 faizindən çoxu ali təhsil üzrə milli planlarına rəqəmsallaşma hədəflərini daxil edib. Bununla belə, süni intellektin inkişafı fonunda universitetlərdə müvafiq siyasət və keyfiyyət təminatı mexanizmlərinin yaradılmasına ehtiyac var.
UNESCO ali təhsilə çıxış imkanlarının genişləndirilməsini, məzunların məşğulluğunun artırılmasını, elmi tədqiqatların inkişafını və universitetlərlə əmək bazarı arasında əlaqələrin gücləndirilməsini regionun əsas prioritetləri kimi göstərib.