Qərənfil Dünyaminqızı, filologiya elmləri doktoru, BDU-nun professoru və əməkdar jurnalist müharibələrin bəşəriyyət üçün ağır nəticələrindən danışaraq tarixi yaddaşın qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.
Professor “Tehsil365”ə açıqlamasında bildirib ki, müharibə bəşəriyyət üçün ən böyük fəlakətlərdən biridir:
“Müharibə təkcə insanların həyatına son qoymur, həm də taleləri, arzuları və milli-mənəvi dəyərləri məhv edir. Bu faciələrin izləri illər, hətta əsrlər keçsə belə silinmir.”
O xatırladıb ki, hələ 1915-ci ildə “Açıq Söz” qəzetində dərc olunan “Müharibə və Ədəbiyyat” məqaləsində müharibə sağalmaz yara kimi xarakterizə olunub və bu fikir bu gün də aktuallığını qoruyur.
Tarixə biganəlik yeni faciələr yaradır
Qərənfil Dünyaminqızının sözlərinə görə, keçmişə biganə yanaşmaq yeni faciələrin yaranmasına səbəb olur:
“1905–1907, 1918–1920 və 1988–1990-cı illərdə xalqımızın yaşadığı hadisələr göstərir ki, tarixdən nəticə çıxarılmadıqda eyni ağrılar təkrarlanır.”
O, 1920-ci ilin aprel işğalı, 20 Yanvar faciəsi və Xocalı soyqırımının tarix dərsliklərində geniş və obyektiv şəkildə tədris olunmasının vacibliyini xüsusi vurğulayıb.
Qəhrəmanlıq salnaməsi də unudulmamalıdır
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycan tarixi yalnız faciələrlə deyil, həm də qəhrəmanlıq nümunələri ilə zəngindir:
“44 günlük Vətən müharibəsi bir daha sübut etdi ki, xalqın vətənpərvərliyi ən güclü silahlardan daha təsirlidir. Xüsusilə Şuşanın azad olunması milli ruhun təntənəsidir.”
Təhsil sisteminə çağırış: dərsliklər yenilənməlidir
Professor hesab edir ki, tarix və ədəbiyyat dərsliklərində ciddi dəyişikliklərə ehtiyac var:
Bütün milli qəhrəmanlar və şəhidlər haqqında geniş materiallar verilməlidir
Bu məlumatlar IV–V siniflərdən etibarən tədris olunmalıdır
Əlavə oxu materiallarında bu mövzular mütəmadi yer almalıdır
Tarixi faktlar ədəbi-bədii nümunələrlə birlikdə təqdim edilməlidir
“Uşaqların yaddaşı erkən yaşlarda daha həssas olur. Bu səbəbdən vətənpərvərlik ruhu məhz məktəb yaşlarından formalaşdırılmalıdır.”
Milli şüurun formalaşması əsas hədəfdir
Qərənfil Dünyaminqızı vurğulayıb ki, gənc nəsil milli kimliyinə bağlı şəkildə yetişdirilməlidir:
“Müstəqillik asan əldə olunmayıb. Gənclər bilməlidir ki, bu dövlət böyük qurbanlar hesabına qurulub və qorunur.”
O, həmçinin Əhməd bəy Ağaoğlunun fikrini xatırladaraq bildirib ki, tarix millətlər üçün hökm və fərmandır.
Humanizm müharibələrə son qoymağın yeganə yoludur
Sonda professor qeyd edib ki, müharibələr bütün dünyada eyni nəticəni doğurur – dağıntı, göz yaşı və itkilər:
“İnsanlar kimliyindən asılı olmayaraq sülh içində yaşamağı haqq edir. Bəşəriyyət daha çox humanizmə ehtiyac duyur.”