“Uşağın xarakterinin formalaşması kompleks və çoxsəviyyəli prosesdir. Məktəb və ailə bu prosesin əsas sütunlarıdır. Effektiv inkişaf üçün bu iki mühit arasında uyğunluq və əməkdaşlıq vacibdir.”
Bu sözləri “Tehsil365” ə açıqlamasında , psixoloq Mələk Kərimova bildirib.
“Məktəb illərinin uşağın xarakterinin formalaşmasında rolu əvəzsizdir. Məktəb və ailə qarşılıqlı təsirdə olan iki əsas sosial institut kimi uşağın emosional, sosial və davranış xüsusiyyətlərinin inkişafında mühüm rol oynayır.”
“Uşağın xarakterinin formalaşması çoxfaktorlu və dinamik bir prosesdir. Bu prosesdə bioloji faktorlarla yanaşı, sosial mühit , xüsusilə ailə və məktəb həlledici rol oynayır. Məktəb illəri uşağın sosiallaşmasının intensivləşdiyi dövr kimi onun şəxsiyyətinin və davranış modellərinin formalaşmasında mühüm mərhələdir.”
“Məktəb uşağın ilk geniş sosial mühitidir və burada əldə olunan təcrübələr xarakterin əsas komponentlərini formalaşdırır. Sinif yoldaşları ilə qarşılıqlı münasibətlər uşağın empatiya, əməkdaşlıq və sosial uyğunlaşma bacarıqlarını inkişaf etdirir. Müəllimlərin yanaşması isə uşağın özünə inamına və motivasiyasına birbaşa təsir edir.”
“Bundan əlavə, məktəbdə tətbiq olunan qaydalar və nizam-intizam mexanizmləri uşağın məsuliyyət, özünü idarə etmə və davranışın tənzimlənməsi kimi xüsusiyyətlərini inkişaf etdirir. Akademik uğur və uğursuzluq təcrübələri isə uşağın özünüqiymətləndirməsinin formalaşmasına təsir göstərir.”
“Ailə də uşağın xarakterinin formalaşmasının ilkin və ən təsirli mühitidir. Valideynlərin emosional dəstəyi uşağın təhlükəsizlik hissini və psixoloji sabitliyini təmin edir. Tərbiyə üslubu – demokratik, avtoritar və ya laqeyd yanaşma – uşağın davranış və münasibət modellərinin əsasını təşkil edir.”
“Valideynlərin davranışları uşaqlar üçün model rolunu oynayır və bu, sosial öyrənmə mexanizmi vasitəsilə həyata keçir. Ailə daxilində ötürülən dəyərlər sistemi isə uşağın etik və sosial orientasiyasını müəyyən edir.”
“Uşağın inkişafına dolayı təsir edən, daha geniş sosial və struktur səviyyəli amillər arasında sosial-iqtisadi vəziyyət, təhsil sistemi, mədəniyyət və cəmiyyətin dəyərləri daxildir. Bu faktorlar uşağın böyüdüyü mühitin keyfiyyətini müəyyən edir və onun inkişaf imkanlarını formalaşdırır.”
“Valideyn-uşaq münasibətləri, müəllim-şagird əlaqəsi, dost çevrəsi və uşağın emosional təcrübələri bu qrupa daxildir. Bu faktorlar uşağın davranışlarını, emosiyalarını və xarakter xüsusiyyətlərini birbaşa formalaşdırır.”
“Məktəb və ailə bir-birini tamamlayan sistemlər kimi fəaliyyət göstərir. Ailə uşağın ilkin emosional və sosial bazasını formalaşdırır, məktəb isə bu bazanı geniş sosial mühitdə inkişaf etdirir.”