Məktəbdən universitet həyatına keçid tələbələr üçün həyatlarının ən həssas və dəyişikliklərlə dolu mərhələlərindən biridir. Psixoloq Sevinc Həbibova universitetin ilk aylarında tələbələrin qarşılaşdıqları psixoloji çətinliklər və onların aradan qaldırılması yolları haqqında müsahibə verib.
Psixoloq Sevinc Həbibova “Tehsil365“ə müsahibəsində bildirib ki, "Universitetin ilk aylarında tələbələr əsasən tənha hiss etmə, sosial əlaqələrin zəifləməsi və yeni mühitə uyğunlaşma çətinlikləri ilə üzləşirlər".
– Universitetə yeni qəbul olunan tələbələr ilk aylarda ən çox hansı psixoloji çətinliklərlə qarşılaşırlar?
– “Tələbələr bu dövrdə tez-tez özlərini tənha hiss edə bilərlər. Sosial əlaqələrin zəifləməsi və yeni mühitə adaptasiya prosesi tələbələrdə narahatlıq yaradır. Böyük şəhərlərin gətirdiyi fərqli həyat tempi, insandan daha müstəqil olmağı tələb edir, bu da ilkin mərhələdə yorğunluğa səbəb olur.”
– Məktəbdən universitet həyatına keçid tələbələrin psixologiyasına necə təsir edir?
– “Bu keçid həm inkişaf, həm də müəyyən təzyiq deməkdir. Tələbələr yeni mühitə uyğunlaşma mərhələsində sosiallaşmağa çalışırlar. Şəhər mühiti təhsil və digər infrastruktur baxımından kənd mühitindən daha üstündür, lakin bu dəyişiklik tələbə üçün psixoloji bir sınaqdır.”
– Yeni mühitə və yeni dostlara uyğunlaşmaqda çətinlik çəkən tələbələr nə etməlidirlər?
– “Tələbələr sosiallaşmalı və yeni dostlar qazanmalıdırlar. Unutmamalıdırlar ki, hər bir uğurun arxasında ailə dayanır. Ailə ilə ünsiyyəti bol tutmaq, onların dəstəyini hiss etmək vacibdir. Bu dəstək tələbənin özünə uyğun mühit tapmasına kömək olur.”
– İlk kurs tələbələrinin həyəcan və narahatlıq hissi normaldırmı?
– “Bəli, bu çox normaldır. Tələbələr bu dövrdə böhran yaşayırlar, çünki bu, yeniyetməlikdən gənc yaşa keçid dövrüdür. Bu mərhələdə onlara qarşı anlayışlı olmaq və tez-tez ünsiyyət qurmaq lazımdır.”
– Universitetdə özünəinamı artırmaq üçün hansı addımları atmağı tövsiyə edərdiniz?
– “Özünəinamın artması üçün tələbələr daxili aktivliklərdə iştirak etməlidirlər. Əgər məktəb illərində bir bacarıq göstərə bilməyiblərsə, universitet bu bacarıqları ortaya qoymaq üçün ən gözəl yerdir. Onlara qadağalar qoyulmamalı, öz qərarlarını vermələrinə şərait yaradılmalıdır.”
– Ailəsindən uzaqda oxuyacaq tələbələr emosional çətinliklərin öhdəsindən necə gələ bilərlər?
– “Bu məsələdə ən böyük dəstək ailədir. Ailə tələbə ilə dost olmalı, onun suallarına hörmətlə yanaşmalıdır. Tələbənin yeni mühitə inteqrasiya olmalarına imkan verilməlidir. Hər bir şeyin arxasında duran ailədir, ailə nə qədər dəstək olsa, tələbə də bir o qədər sosiallaşacaq.”
Psixoloq Sevinc Həbibova sonda vurğulayıb ki, tələbələrin müstəqil qərar verməsinə şərait yaradılması və onların özlərinə uyğun insanlarla sosiallaşması, gələcək uğurlarının təməlini qoyur.