Müasir dövrdə təhsil sisteminin ən vacib vəzifələrindən biri şagirdlərə akademik biliklər ötürməklə yanaşı, mənəvi-əxlaqi dəyərləri də doğru şəkildə peşəkarcasına aşılamaqdır. Bəs dünyəvi elmlərlə dini-mənəvi maarifləndirmənin sintezi necə qurulmalıdır?
Bu barədə fikirlərini “Tehsil365”-ə açıqlamasında ilahiyyatçı alim və pedaqoq Əkrəm Həsənov bildirib.
Əkrəm Həsənov vurğulayıb ki, müasir dövrdə təhsilin əsas məqsədi yalnız informasiya vermək deyil, düşünməyi bacaran, mənəvi dəyərlərə sahib, vicdanlı və məsuliyyətli insan yetişdirməkdir:
“Bu gün süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar dövründə bilik əldə etmək asanlaşıb, lakin bu bilikdən insanlığın xeyrinə istifadə etmək üçün güclü mənəvi təmələ ehtiyac var. Təəssüf ki, təhsil bəzən sırf imtahan və diplom üzərində qurulur. Halbuki cəmiyyətə yalnız savadlı kadrlar deyil, həm də dürüst, mərhəmətli və ədalətli insanlar lazımdır.”
İlahiyyatçı İslam dininin və böyük mütəfəkkirlərin elmə verdiyi dəyərə diqqət çəkib:
“Qurani-Kərimdə və Peyğəmbərimizin (s) hədislərində elm və əxlaq bir-birindən ayrılmır. İmam Qəzali, İbn Sina, Əl-Fərabi və Nizami Gəncəvi kimi böyük mütəfəkkirlər də elmi təfəkkürlə mənəviyyatın bir-birini tamamladığını qeyd etmişlər. Elm insanın xarakterini gözəlləşdirmirsə, onun cəmiyyətə faydası məhdud olur.”
Müasir elmin və psixologiyanın da bu həqiqəti təsdiqlədiyini deyən Əkrəm Həsənov dünyəvi elmlərlə mənəviyyatın qarşı-qarşıya qoyulmasının yolverilməz olduğunu bildirib:
“Dünyəvi elmlər və dini-mənəvi maarifləndirmə bir ağacın iki budağı kimidir. Fizika kainatın necə işlədiyini, din isə insanın niyə yaşadığını izah edir. Tibb bədəni müalicə edir, mənəviyyat isə ruhu möhkəmləndirir. Burada məqsəd məktəbi dini təbliğat məkanına çevirmək deyil, ümumbəşəri dəyərləri, vicdanı, ədaləti, ailə dəyərlərini və vətən sevgisini şagirdlərə sağlam şəkildə aşılamaqdır.”
Pedaqoq bu prosesdə müəllim və valideynlərin üzərinə böyük məsuliyyət düşdüyünü xüsusi vurğulayıb:
“Şagird müəllimin dediyindən daha çox onun davranışını öyrənir. Müəllim dürüstdürsə və hər bir şagirdə ədalətlə yanaşırsa, bu, ən güclü tərbiyə vasitəsidir. Eyni zamanda, məktəbdə verilən tərbiyə ailədə də davam etdirilməlidir.”
Sonda ilahiyyatçı rəqəmsal dövrdə gənclərə tənqidi düşünmə və mənəvi məsuliyyət vərdişlərinin aşılanmasının vacibliyini qeyd edib:
“Cəmiyyətləri ayaqda saxlayan təkcə elm deyil, elmi doğru istiqamətə yönəldən əxlaqdır. Elm insana güc verir, mənəviyyat isə həmin gücün hansı məqsədlə istifadə olunacağını müəyyənləşdirir. Bu ikisi bir arada olduqda həm fərd, həm də cəmiyyət sağlam inkişaf edəcəkdir.”