“Bu gün insanların qida rasionunda xeyli ciddi dəyişikliklər var.”
Bu sözləri “Tehsil365” müsahibəsində professor Adil Qeybulla bildirib.
Sizcə, insanların sağlamlıqları ilə bağlı ən çox yol verdikləri səhvlər hansılardır?
Ümumiyyətlə, konserv olunmuş, sonra sünni qidaların, miqdarı rasionda daha çox artıb. İnsanlar həddən çox qida qəbuluna meyillidirlər. Xüsusi yağlı qidalar, kalorili qidalar, şirin şeylər bura daxildir.Bu qidalanma rasionu daha çox axşamlar intensiv olur. Restoranlar, şadlıq evləri insanların həyatında bir dönüş yaradıb ki, buna uyğun da bu kalorinin sərf olunması görünmür. Yəni fiziki aktivlik xeyli aşağıdır. Bir tərəfdən çox qida qəbulu, digər tərəfdən isə onun sərf olunmaması, yəni oturaq həyat tərzi, fiziki aktivliyin aşağı olması insanların birinci düşməni budur.Az qida qəbul etmək, sağlam qida qəbul etmək və çox hərəkət eləmək. Bax sağlamlığın rəhni bundadır. Digər tərəfdən də, bu siqaret çəkmək, qəlyan, ve sairə. indi qadınlar arasında siqaret çəkənlərin sayı durmadan artır.
Həddən artıq alkaqol qəbulu, alkaqollu içkilərin qəbulu sağlamlığa ziyandır. Daha sonra energetik içkilərin, rəngli içkilərin qəbulu, bunların sayı da durmadan artır. Bax bütün bunlar hamısı insan həyatını təbii ki dəyişdirir və çoxsaylı patoloji halların, xəstəliklərin əsasında dayanır.Stress də öz növbəsində, təbii ki. Bu gün depressiyaların, nevrozların, panika atakların, sonra anoreksiyaların sayı durmadan artır.
Sizcə, xəstənin müalicəyə inanması və müsbət yanaşması onun müalicə prosesində hansı rolu oynayır?
Digər tərəfdən isə xəstələrin müalicə məsələsinə diqqət yetirək. Əvvəla, bütün xəstələrə bu aiddir ki, özünü müalicə ilə məşğul olmaq olmaz. Kimsə resepti ilə, kimsə tövsiyəsi ilə müalicəyə getmək olmaz. Müalicə yalnız həkimə məxsusdur, həkim müalicə təyin edə bilər.Müalicəyə inan yox, səhiyyəyə inan lazımdır. Yəni istənilən halda, əgər dərman maddəsi lazım səviyyədə, lazım dozada və protokol üzrə olmazsa, o müsbət effektin müvəqqəti bir psixoloji məqamı ola bilər. Sonda xəstə başa düşəcək ki, bu mənasızdır.
Ona görə yalnız həkim təyinatından müalicə almaq lazımdır. Yalnız həkim bilir hansı dərmanları birgə vermək olar, hansı dərmanlar bir-birinə ziddir, hansı dərman xəstəyə yanaşı xəstəliklər hər necədir.