Müasir dövrün valideynləri üçün uşaqlarını sakitləşdirməyin ən tez və “rahat” yolu tez-tez telefon və planşetlərə əl atmaq olur. Lakin psixoloqlar bu davranışın uzunmüddətli fəsadları barədə ciddi xəbərdarlıq edirlər.
Psixoloq Aygül Məlikovanın sözlərinə görə, uşaqların 0-3 yaş arası dövrü onların nitq, diqqət, qavrama və sosial bacarıqlarının təməlinin qoyulduğu kritik inkişaf mərhələsidir. Bu mərhələdə texnoloji cihazlarla xüsusilə də telefon, planşet və televizorla intensiv təmas uşağın beyin fəaliyyətində durğunluğa səbəb olur.
“Biz daima qeyd edirik ki, 3 yaşına qədər uşaqlarda texnoloji alətlər qətiyyən olmamalıdır. Bu dövr uşağın erkən və idrak inkişafını dəstəkləyən faktorlardan biridir. Ekranla davamlı təmas arxa beynin passivləşməsinə səbəb olur ki, bu da birbaşa nitq, öyrənmə və ünsiyyət bacarıqlarına təsir göstərir,” deyə Aygül xanım bildirir.
Tehsil365 xəbər verir ki, Uşağın beyni bu dövrdə ətraf mühiti müşahidə etməklə, real insanlar və real hadisələrlə qarşılıqlı ünsiyyətlə inkişaf edir. Ancaq ekranda gördüyü rəngarəng görüntülər, səslər və tez dəyişən informasiyalar beynin yalnız səthi və passiv hissələrini işə salır. Bu isə onun uzunmüddətli diqqətini zəiflədir, öyrənməyə olan marağını azaldır və sosial bacarıqlarının ləng inkişafına səbəb olur.
Valideynlərin tez-tez rast gəldiyi “Uşağım danışmır”, “Diqqəti yayınıqdır”, “Heç kimlə oynamır” kimi şikayətlər çox vaxt bu səssiz təhlükənin nəticəsidir. Üstəlik, ekran vasitəsilə gələn informasiya bir istiqamətlidir uşaq yalnız izləyir, qarşılıqlı münasibət isə qurulmur. Nəticədə nitq inkişafı da gecikir, çünki real ünsiyyət təcrübəsi əldə olunmur.
Psixoloqlar vurğulayır ki, bu yaş dövründə uşaqlar texnologiya ilə yox, insanlarla böyüməlidir. Danışmaq, sual vermək, birlikdə kitab oxumaq, oyun oynamaq və fiziki kontakt məhz bunlar erkən inkişafın əsasını təşkil edir. Valideynin hər dəfə susdurmaq üçün ekrana müraciət etməsi, əslində, uşağın gələcək psixoloji və intellektual həyatına mənfi sərmayədir.